Τηλεπαρακολούθηση και τηλεσυμβουλευτική: Έτοιμη η τεχνολογία, σε αναμονή η αποζημίωση

Δυναμικά στο προσκήνιο της δημόσιας συζήτησης για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος υγείας επανέρχεται η τηλεπαρακολούθηση και τηλεσυμβουελυτική ασθενών με τη χρήση σύγχρονων ιατροτεχνολογικών λύσεων.

Η σύγχρονη ιατρική τεχνολογία (φορητές συσκευές, εμφυτεύσιμοι αισθητήρες, λογισμικά που συλλέγουν και αναλύουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο) επιτρέπει πλέον την εξ αποστάσεως παρακολούθηση της υγείας, προσφέροντας σημαντικά οφέλη σε ασθενείς και σύστημα υγείας.

Στην Ελλάδα, το θεσμικό πλαίσιο υπάρχει ήδη από το 2025, όμως απαιτείται και η ενεργοποίηση του μηχανισμού αποζημίωσης, ώστε η δυνατότητα αυτή να γίνει καθολικά προσβάσιμη. Ήδη, εφαρμογές τηλεπαρακολούθησης λειτουργούν κυρίως πιλοτικά και στον ιδιωτικό τομέα ή σε ερευνητικά προγράμματα. Ωστόσο, η απουσία σαφούς μηχανισμού αποζημίωσης δημιουργεί ανισότητες στην πρόσβαση, καθώς όσοι μπορούν να καλύψουν ιδιωτικά το κόστος επωφελούνται, ενώ οι υπόλοιποι μένουν εκτός.

Τα οφέλη για ασθενείς και σύστημα υγείας

Η τηλεπαρακολούθηση - τηλεσυμβουλευτική αποτελεί ένα διαφορετικό μοντέλο φροντίδας, όπου ο ασθενής παρακολουθείται καθημερινά χωρίς να απαιτείται φυσική παρουσία σε δομή υγείας.

Σύμφωνα με δημοσιευμένες μελέτες, ευρωπαϊκές αναλύσεις και εκθέσεις διεθνών οργανισμών, σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες όπου εφαρμόζεται συστηματικά, έχει συσχετιστεί με:

• λιγότερες άσκοπες επισκέψεις σε ιατρούς και εξωτερικά ιατρεία,
• έγκαιρη ανίχνευση επιδείνωσης χρόνιων νοσημάτων,
• μείωση ταλαιπωρίας για ηλικιωμένους ή ασθενείς που ζουν μακριά από νοσοκομεία, καλύτερη συμμόρφωση στη θεραπεία, καθώς η παρακολούθηση είναι συνεχής,
• εξοικονόμηση πόρων μέσω αποφυγής επειγόντων περιστατικών και νοσηλειών που θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί.

Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι τα μοντέλα αυτά είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά σε χρόνιες παθήσεις όπως η καρδιακή ανεπάρκεια, ο διαβήτης και τα αναπνευστικά νοσήματα, όπου η καθημερινή παρακολούθηση μπορεί να αποτρέψει σοβαρές επιπλοκές. Παράλληλα, τα δεδομένα που συλλέγονται δημιουργούν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της πορείας του ασθενούς, επιτρέποντας πιο εξατομικευμένες παρεμβάσεις.

Η θεσμική πρόβλεψη και η «εκκρεμότητα»

Τον Μάρτιο του 2025 εκδόθηκε η υπουργική απόφαση που καθορίζει το πλαίσιο λειτουργίας της τηλεϊατρικής στην Ελλάδα, αναγνωρίζοντας και θεσμικά τη δυνατότητα εξ αποστάσεως ιατρικής φροντίδας.

Σε εκκρεμότητα παραμένει η αποζημίωση, η οποία χωρίζεται σε δύο διακριτά σκέλη:

• Αποζημίωση της τεχνολογίας, δηλαδή της συσκευής ή του λογισμικού που συλλέγει τα δεδομένα (φορητά ή εμφυτεύσιμα συστήματα, εφαρμογές SaMD).
• Αποζημίωση της ιατρικής πράξης, δηλαδή της επιστημονικής αξιολόγησης των δεδομένων από γιατρούς, που παρακολουθούν εξ αποστάσεως και παρεμβαίνουν όταν χρειάζεται.

Χωρίς πρόβλεψη και για τα δύο, το μοντέλο δεν μπορεί να λειτουργήσει ευρέως.

Τα επόμενα βήματα

Το ζήτημα συζητήθηκε στο πλαίσιο της Athens Digital Health Week 2026, όπου αναδείχθηκε η ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών.

Η Γενική Γραμματέας Δημόσιας Υγείας Χριστίνα Μαρία Κράβαρη σημείωσε ότι η τηλεπαρακολούθηση ιατροτεχνολογικών προϊόντων αποτελεί στόχο του Υπουργείο Υγείας, υπογραμμίζοντας όμως τον προσανατολισμό σε σταδιακή μετάβαση και με έμφαση αρχικά στην αποζημίωση της ιατρικής υπηρεσίας.

Με επιστολή τους προς τα συναρμόδια υπουργεία, Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Ιατρικών & Βιοτεχνολογικών Προϊόντων (ΣΕΙΒ) και το Hellenic Digital Health Cluster έχουν προτείνει τη σύσταση κοινής ομάδας εργασίας με τη συμμετοχή του υπουργείου και της Ένωση Ασθενών Ελλάδας, ώστε να ξεκινήσει πιλοτική εφαρμογή σε ομάδες υψηλής ανάγκης, όπως ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια ή διαβήτη.

Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του Συνδέσμου Αθανάσιο Ακάλεστο, η ελληνική αγορά είναι ήδη ώριμη, καθώς υπάρχουν πιστοποιημένες και κλινικά τεκμηριωμένες λύσεις, τόσο σε συσκευές όσο και σε λογισμικό. «Το κρίσιμο κενό εντοπίζεται στην ενεργοποίηση του αποζημιωτικού πλαισίου, ώστε η επιτρεπτή τηλεϊατρική να μετατραπεί σε συστηματική πρακτική», επεσήμανε.

Καλύτερη διαχείριση των ασθενών

Η συζήτηση πλέον μετατοπίζεται από το αν χρειάζονται τέτοιες τεχνολογίες, στο πώς θα ενταχθούν οργανωμένα στο σύστημα υγείας. Ο ΣΕΙΒ, σε συνεργασία με το Hellenic Digital Health Cluster, έχει εισηγηθεί ένα μοντέλο που θα περιλαμβάνει:

σαφή κατηγοριοποίηση τεχνολογιών,

διαφανή κριτήρια ένταξης,

υποχρεωτική διαλειτουργικότητα με τα ψηφιακά συστήματα υγείας,

σύνδεση της αποζημίωσης με αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας (HTA) και μετρήσιμα κλινικά αποτελέσματα,

πιλοτικές εφαρμογές που θα δημιουργήσουν δεδομένα πραγματικού κόσμου.

Στόχος είναι η τηλεπαρακολούθηση να πάψει να θεωρείται απλή «δαπάνη εξοπλισμού» και να αντιμετωπιστεί ως υποδομή που παράγει αξία, γνώση και καλύτερη διαχείριση των χρόνιων ασθενών.