ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Χειρότερο και από το πένθος το άγχος για τα οικονομικά

Μιχάλης Θερμόπουλος

Η ψυχολογική πίεση για τα οικονομικά προβλήματα μπορεί να επηρεάσει πολύ περισσότερα από την ψυχική υγεία ενός ατόμου.

Χειρότερο και από το πένθος το άγχος για τα οικονομικά
Bigstock

Μια μεγάλη μελέτη από το Ηνωμένο Βασίλειο βρήκε στοιχεία ότι το άγχος για τα χρήματα συνδέεται με μακροπρόθεσμες αλλαγές σε βασικούς δείκτες υγείας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με το ανοσοποιητικό, το νευρικό και το ορμονικό σύστημα.

Επιστήμονες από το University College του Λονδίνου (UCL) και από το Kings College στο Ηνωμένο Βασίλειο λένε ότι η ανάλυσή τους είναι η πρώτη που διερευνά (σε μεγαλύτερες κοόρτες) το πώς διαφορετικοί τύποι χρόνιου στρες σχετίζονται με δείκτες υγείας.

Πώς έγινε η έρευνα

Τα δεδομένα για την μελέτη περιελάμβαναν σχεδόν 5.000 ενήλικες άνω των 50 ετών.

Από τους έξι κοινούς στρεσογόνους παράγοντες που εξετάστηκαν σε αυτήν την έρευνα (στρες για τα οικονομικά, φροντίδα τρίτων, αναπηρία, πένθος, ασθένεια και διαζύγιο) το άγχος για τα λεφτά σχετίστηκε με τα πιο επικίνδυνα προφίλ υγείας σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Αυτά τα προφίλ κινδύνου υγείας καθορίστηκαν χρησιμοποιώντας τέσσερις βιοδείκτες στο αίμα:

  1. κορτιζόλη, η οποία είναι μια ορμόνη που παράγεται ως απόκριση στο στρες
  2. C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP)
  3. ινωδογόνο, που μαζί με την CRP είναι ανοσολογικοί παράγοντες που ανταποκρίνονται στη φλεγμονή και
  4. αυξητικός παράγοντας ινσουλίνης-1 (IGF-1), που συνδέεται με τη γήρανση και την μακροζωία

Το άγχος για τα λεφτά εκτοξεύει τον κίνδυνο προβλημάτων υγείας

  • Οι συμμετέχοντες στην μελέτη που ανέφεραν ότι ήταν γενικά αγχωμένοι είχαν 61% περισσότερες πιθανότητες να ανήκουν στην κατηγορία υψηλού κινδύνου σε μια τετραετή παρακολούθηση.
  • Ωστόσο, εκείνοι που ήταν πιεσμένοι μόνο από τα οικονομικά, είχαν σχεδόν 60% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν προφίλ υψηλού κινδύνου τέσσερα χρόνια αργότερα.
  • Για κάθε πρόσθετο άγχος, όπως το διαζύγιο, αυτή η πιθανότητα αυξήθηκε κατά 19%.

Αυτές οι συσχετίσεις επαληθεύτηκαν ανεξαρτήτως γενετικής προδιάθεσης, κοινωνικοοικονομικής κατάστασης, ηλικίας, φύλου ή σχετικών παραγόντων του τρόπου ζωής.

Διαπιστώσαμε ότι το οικονομικό άγχος ήταν το πιο επιζήμιο για τη βιολογική υγεία, αν και χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί αυτό με βεβαιότητα. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι αυτή η μορφή άγχους μπορεί να εισβάλει σε πολλές πτυχές της ζωής μας, οδηγώντας σε οικογενειακές συγκρούσεις, κοινωνικό αποκλεισμό, ακόμη και πείνα ή έλλειψη στέγης”, είπε η επιδημιολόγος Odessa Hamilton από το UCL.

Η επίπτωση του άγχους στην υγεία μας

Τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι το άγχος προκαλεί άμεσα μακροπρόθεσμα προβλήματα υγείας. Αλλά υποδηλώνουν ότι το στρες έχει σημαντική επίδραση στο γερασμένο σώμα και ορισμένες μορφές άγχους μπορεί να έχουν μεγαλύτερες σωματικές επιπτώσεις από άλλες.

Το οξύ στρες είναι γνωστό ότι εκκινεί ένα ντόμινο ορμονικών αλλαγών στο σώμα, οι οποίες αυξάνουν την αναπνοή, την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό. Το ανοσοποιητικό σύστημα ανταποκρίνεται επίσης, παράγοντας περισσότερα προφλεγμονώδη μόρια.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η παραμονή σε αυξημένη κατάσταση άγχους μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού, η οποία με την σειρά της επιδεινώνει σωματικές και ψυχικές ασθένειες.

“Όταν το ανοσοποιητικό και το νευροενδοκρινικό σύστημα λειτουργούν καλά μαζί, είμαστε σε κατάσταση ομοιόστασης και η υγεία διατηρείται. Αλλά το χρόνιο στρες μπορεί να διαταράξει αυτήν τη βιολογική ισορροπία και να οδηγήσει σε ασθένειες”, εξηγεί η Hamilton.

Στην τελευταία αυτή μελέτη, το οικονομικό στρες, το πένθος και η μακροχρόνια ασθένεια έδειξαν τις μεγαλύτερες μακροπρόθεσμες αλλαγές στους ανοσολογικούς και νευροενδοκρινικούς βιοδείκτες. Αυτό δείχνει μια συνεχή φυσική επίδραση του χρόνιου στρες στην υγεία των ανθρώπων.

Περιορισμοί της έρευνας

Φυσικά, οι τέσσερις βιοδείκτες που εξετάστηκαν είναι περιορισμένοι ως προς το τι μπορούν πραγματικά να μας πουν για την ανθρώπινη υγεία. Για παράδειγμα, η υψηλότερη κατανάλωση αλκοόλ (περισσότερα από τρία ποτά την εβδομάδα), συσχετίστηκε με χαμηλότερο προφίλ κινδύνου!

Αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι το αλκοόλ έχει αντιφλεγμονώδη δράση, αλλά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η αύξηση του αλκοόλ είναι ευεργετική για την ανθρώπινη υγεία συνολικά.

Επίσης, η συντριπτική πλειοψηφία των συμμετεχόντων που συμπεριλήφθηκαν στην έρευνα ήταν λευκοί, γεγονός που περιορίζει επίσης τα συμπεράσματα, καθώς άλλες εθνοτικές ομάδες τείνουν να βιώνουν υψηλότερα επίπεδα άγχους συνολικά.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Brain, Behavior and Immunity.

Πηγή: sciencealert.com