Τα πραγματικά οφέλη της διαλειμματικής νηστείας - Νέα έρευνα βάζει τα πράγματα στη θέση τους
Η διαλειμματική νηστεία έχει προωθηθεί ευρέως ως ένας τρόπος βελτίωσης του μεταβολισμού και προστασίας της υγείας της καρδιάς.
Ωστόσο, μια νέα έρευνα αμφισβητεί ευθέως ορισμένους από αυτούς τους ισχυρισμούς. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι όταν η συνολική πρόσληψη θερμίδων παραμένει η ίδια, η διαλειμματική νηστεία δεν οδηγεί σε μετρήσιμες βελτιώσεις στην μεταβολική ή καρδιαγγειακή υγεία, παρόλο που ο χρονισμός των γευμάτων εξακολουθεί να επηρεάζει τα εσωτερικά βιολογικά ρολόγια του σώματος.
Τι διαπίστωσε η νέα μελέτη
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο Science Translational Medicine, εξέτασε προσεκτικά ενήλικες που ακολούθησαν ένα διατροφικό πρότυπο με περιορισμένο χρονικά ημερήσιο παράθυρο σίτισης, διατηρώντας παράλληλα αμετάβλητη τη συνολική πρόσληψη θερμίδων. Οι ερευνητές αξιολόγησαν βασικούς δείκτες μεταβολικής και καρδιαγγειακής υγείας, συμπεριλαμβανομένης της ευαισθησίας στην ινσουλίνη, των λιπιδίων του αίματος, της αρτηριακής πίεσης και των δεικτών φλεγμονής.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι:
- Δεν υπάρχει σημαντική βελτίωση στους δείκτες μεταβολικής υγείας σε σύγκριση με τα τυπικά προγράμματα διατροφής
- Δεν υπάρχει σαφές καρδιαγγειακό όφελος, όταν η πρόσληψη θερμίδων παρέμεινε σταθερή
- Δεν υπάρχει ουσιαστική απώλεια βάρους ή λίπους που να αποδίδεται αποκλειστικά στη διαλειμματική νηστεία
Με άλλα λόγια, η διαλειμματική νηστεία από μόνη της δεν παρήγαγε τα μεταβολικά πλεονεκτήματα που συχνά της αποδίδονται, εφόσον οι άνθρωποι κατανάλωναν τον ίδιο αριθμό θερμίδων με την κανονική τους διατροφή.
Γιατί το πόσες θερμίδες καταναλώνετε είναι πιο σημαντικό από το πότε τις καταναλώνετε
Η μεταβολική υγεία επηρεάζεται έντονα από το ενεργειακό ισοζύγιο: τη σχέση μεταξύ των θερμίδων που καταναλώνονται και των θερμίδων που δαπανώνται ημερησίως. Όταν η πρόσληψη θερμίδων παραμένει αμετάβλητη, το συνολικό μεταβολικό φορτίο του σώματος δεν μεταβάλλεται αρκετά ώστε να παράγει μετρήσιμες βελτιώσεις στον έλεγχο της γλυκόζης, τον μεταβολισμό των λιπιδίων και την αρτηριακή πίεση.
Η κατανάλωση των ημερήσιων γευμάτων εντός περιορισμένου χρονικού παραθύρου μπορεί μερικές φορές να οδηγήσει σε απώλεια βάρους σε πραγματικές συνθήκες, αλλά αυτό συμβαίνει συχνά επειδή οι άνθρωποι τρώνε λιγότερες θερμίδες ακούσια, όχι επειδή ο καθαυτός χρονισμός των γευμάτων μεταβάλλει τον μεταβολισμό με κλινικά σημαντικό τρόπο.
Η μελέτη ενισχύει την άποψη ότι η μείωση των θερμίδων, και όχι η διάρκεια της νηστείας, είναι ο κύριος παράγοντας για την μεταβολική αλλαγή.
Γιατί ο χρονισμός των γευμάτων εξακολουθεί να επηρεάζει τον κιρκάδιο ρυθμό
Παρόλο που οι μεταβολικοί δείκτες δεν βελτιώθηκαν, η μελέτη διαπίστωσε ότι η διαλειμματική νηστεία επηρέασε τον κιρκάδιο ρυθμό: το “εσωτερικό ρολόι” που ρυθμίζει τον ύπνο, την απελευθέρωση ορμονών, την πέψη και την κατανάλωση ενέργειας.
Η σίτιση νωρίτερα μέσα στην ημέρα και η διατήρηση σταθερού χρονισμού των γευμάτων βοήθησε στον συγχρονισμό:
- Των περιφερειακών ρολογιών σε όργανα όπως το ήπαρ και το έντερο
- Των ορμονικών ρυθμών που εμπλέκονται στην όρεξη και τη ρύθμιση της γλυκόζης
- Του κύκλου ύπνου-αφύπνισης
Αυτό σημαίνει ότι ενώ η διαλειμματική νηστεία μπορεί να μην βελτιώνει από μόνη της την μεταβολική υγεία, το πότε καταναλώνουμε τις θερμίδες της ημέρας εξακολουθεί να στέλνει ισχυρά σήματα συγχρονισμού στο σώμα.
Κιρκάδιος ρυθμός και μακροπρόθεσμη υγεία
Όταν τα πρότυπα διατροφής, ύπνου και δραστηριότητας συγκρούονται με το εσωτερικό μας ρολόι, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος μεταβολικών ασθενειών με την πάροδο του χρόνου. Η εργασία με βάρδιες, τα ακανόνιστα προγράμματα φαγητού και τα γεύματα αργά το βράδυ μπορούν να διαταράξουν αυτούς τους ρυθμούς.
Η μελέτη υποδηλώνει ότι ο συνεπής χρονισμός γευμάτων μπορεί να υποστηρίξει την κιρκάδια υγεία, ακόμη και αν δεν βελτιώνει άμεσα τη χοληστερόλη, το σάκχαρο του αίματος και την αρτηριακή πίεση βραχυπρόθεσμα.
Αυτή η διάκριση είναι σημαντική: τα κιρκάδια οφέλη δεν μεταφράζονται αυτόματα σε άμεσες μεταβολικές βελτιώσεις.
Τι σημαίνει αυτό για τους ισχυρισμούς υγείας περί της διαλειμματικής νηστείας
Τα ευρήματα αμφισβητούν ευθέως τους κοινώς απλοποιημένους ισχυρισμούς, ότι η διαλειμματική νηστεία είναι μεταβολικά ανώτερη, ανεξάρτητα από την πρόσληψη θερμίδων.
Τα βασικά συμπεράσματα έδειξαν ότι:
- Η χρονικά περιορισμένη διατροφή δεν είναι μεταβολικά... μαγική
- Τα οφέλη που συχνά αποδίδονται στη νηστεία πιθανότατα προκύπτουν από την μειωμένη πρόσληψη θερμίδων
- Ο χρονισμός των γευμάτων επηρεάζει τους βιολογικούς ρυθμούς περισσότερο από τα μεταβολικά αποτελέσματα
Αυτό δεν σημαίνει ότι η διαλειμματική νηστεία είναι αναποτελεσματική για όλους, αλλά ότι τα οφέλη της συχνά εξαρτώνται από το γενικό πλαίσιο διατροφής και τρόπου ζωής.
Τι δεν αντικαθιστά η διαλειμματική νηστεία
Η χρονικά περιορισμένη κατανάλωση φαγητού δεν αντικαθιστά:
- Συνολική ποιότητα διατροφής
- Επαρκή έλεγχο θερμίδων
- Φυσική δραστηριότητα
- Συνέπεια ύπνου
Χωρίς αυτές τις βάσεις, η αλλαγή του χρονισμού των γευμάτων από μόνη της είναι απίθανο να επιφέρει ουσιαστικές βελτιώσεις στην υγεία σας.
Συχνές Ερωτήσεις
Λειτουργεί η διαλειμματική νηστεία εάν μειωθούν οι θερμίδες;
Ναι. Όταν οδηγεί σε χαμηλότερη πρόσληψη θερμίδων, οι μεταβολικές βελτιώσεις είναι πιο πιθανές.
Είναι επιβλαβής η χρονικά περιορισμένη κατανάλωση φαγητού;
Όχι, για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες είναι ασφαλής, αλλά προσφέρει περιορισμένα οφέλη χωρίς μείωση των θερμίδων.
Μήπως η κατανάλωση φαγητού νωρίτερα έχει μεγαλύτερη σημασία από τη νηστεία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα;
Νέα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η νωρίτερη και συνεπής κατανάλωση φαγητού ευθυγραμμίζεται καλύτερα με τους κιρκάδιους ρυθμούς του σώματος.
Μπορεί η ώρα των γευμάτων να επηρεάσει τον ύπνο;
Ναι. Η κατανάλωση φαγητού αργά μέσα στην ημέρα μπορεί να διαταράξει τα κιρκάδια σήματα και να επηρεάσει την ποιότητα του ύπνου.
Συμπέρασμα
Η νέα μελέτη κάνει μια σημαντική διάκριση: η διαλειμματική νηστεία δεν βελτιώνει την μεταβολική ή καρδιαγγειακή υγεία, όταν η πρόσληψη θερμίδων παραμένει η ίδια, αλλά η ώρα των γευμάτων εξακολουθεί να επηρεάζει τα εσωτερικά ρολόγια του σώματος. Η διαλειμματική νηστεία υποστηρίζει την ευθυγράμμιση της καθημερινής ρουτίνας με τον κιρκάδιο ρυθμό, ωστόσο τα μεταβολικά της οφέλη εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το αν οδηγεί σε ουσιαστική μείωση των θερμίδων.