Γεωργιάδης: Νέοι μηχανισμοί ελέγχου της συνταγογράφησης μέχρι τον Μάρτιο

Δύο κρίσιμες ψηφιακές παρεμβάσεις για τον έλεγχο της συνταγογράφησης προανήγγειλε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης στην ετήσια εκδήλωση του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), με φόντο την ανάγκη περιορισμού της φαρμακευτικής δαπάνης, αλλά και τις αυξανόμενες πιέσεις στη βιωσιμότητα της αγοράς.

Ο ΣΦΕΕ, από την πλευρά του, επανέφερε ως κεντρικό αίτημα τη θεσμοθέτηση συνυπευθυνότητας του κράτους στην υπέρβαση της φαρμακευτικής δαπάνης –ένα ενδεχόμενο που δεν φάνηκε να είναι ανοιχτό από την πλευρά της πολιτείας.

Αναγνωρίζοντας την έντονη ανησυχία της φαρμακοβιομηχανίας για τις αυξανόμενες υποχρεωτικές επιστροφές (clawback) και απαντώντας στο αίτημά της για ρήτρα συνυπευθυνότητας, ο υπουργός σημείωσε ότι η κυβέρνηση έχει ήδη λάβει και θα συνεχίσει να λαμβάνει ακόμα και «αντιδημοφιλή μέτρα», προσθέτοντας ότι στόχος του είναι να παραδώσει «ένα βιώσιμο περιβάλλον φαρμάκου» και όχι ένα σύστημα με «ανεξέλεγκτο clawback».

SPC φίλτρα σε πιλοτική εφαρμογή από Φεβρουάριο

Το πρώτο μέτρο αφορά την ενσωμάτωση των SPC (Summary of Product Characteristics) στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Σύμφωνα με τον υπουργό, μέσα στον Φεβρουάριο του 2026 ξεκινά η σταδιακή πιλοτική εφαρμογή των λεγόμενων SPC φίλτρων, τα οποία θα «κόβουν» αυτόματα τη συνταγογράφηση, όταν αυτή δεν επιτρέπεται βάσει των εγκεκριμένων όρων κυκλοφορίας του φαρμάκου.

Όπως εξήγησε, το έργο -του οποίου ηγείται ο γενικός γραμματέας Στρατηγικού Σχεδιασμού Άρης Αγγελής- βασίστηκε σε παλαιότερη πρόταση του ΣΦΕΕ και απαίτησε εργασία άνω του εξαμήνου. Ήδη έχει ολοκληρωθεί η ψηφιοποίηση των πρώτων 160 κατηγοριών SPC, όπως είναι καταχωρισμένες από τις ίδιες τις εταιρείες στον ΕΟΦ, ενώ συνολικά το σύστημα θα καλύπτει περίπου 1.500 SPC.

Σύμφωνα με τα μοντέλα του υπουργείου, η πλήρης εφαρμογή των φίλτρων θα μπορούσε να μειώσει τη φαρμακευτική δαπάνη κατά εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. «Αυτό σημαίνει ότι σήμερα οι γιατροί συνταγογραφούν κατά κόρον φάρμακα που τα SPC απαγορεύουν», υποστήριξε ο κ. Γεωργιάδης, προσθέτοντας ότι «ακόμη και τη μισή επίπτωση να έχει το μέτρο, η εικόνα της δαπάνης το 2026 θα είναι τελείως διαφορετική». Τα φίλτρα θα ενεργοποιηθούν τυπικά από τον Ιανουάριο, αλλά θα γίνουν ορατά στην πράξη από τον Φεβρουάριο, με την πλήρη ολοκλήρωση του έργου (1.500 SPC) εντός τριμήνου.

Ηλεκτρονική συνταγογράφηση και στα νοσοκομεία

Το δεύτερο μέτρο αφορά την καθολική εφαρμογή της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και στα δημόσια νοσοκομεία από τον Μάρτιο του 2026. Όπως τόνισε ο υπουργός, η δυνατότητα ελέγχου της νοσοκομειακής συνταγογράφησης σε πραγματικό χρόνο θα επιτρέψει στο κράτος να παρακολουθεί τη χρήση ιδιαίτερα ακριβών φαρμάκων με «απόλυτο τρόπο».

«Η δυνατότητα ελέγχου του γιατρού για φάρμακα που είναι τόσο ακριβά, μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά», σημείωσε, δίνοντας και παραδείγματα που άπτονται τόσο της δαπάνης όσο και της προστασίας της δημόσιας υγείας.

Το έργο υλοποιείται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, με καταληκτική ημερομηνία παράδοσης τον Μάρτιο.

ΙΦΕΤ και πληρωμές

Αναφορά έγινε και στο Ινστιτούτο Φαρμακευτικής Έρευνας & Τεχνολογίας (ΙΦΕΤ), με τον υπουργό να δηλώνει ότι έχει ήδη ψηφιστεί ο σχετικός νόμος και βρίσκεται σε επεξεργασία η υπουργική απόφαση, ώστε να καταλογίζεται clawback σε φάρμακα (εταιρείες) που εισάγονται μέσω ΙΦΕΤ για διάστημα άνω του εξαμήνου χωρίς να εντάσσονται στη θετική λίστα. «Δεν θα επιτρέψω και το 2026 να υπάρχει ένα παράθυρο που κάποιοι εκμεταλλεύονται για να γλιτώσουν το clawback», τόνισε.

Κύκλοι της φαρμακοβιομηχανίας, πάντως, εκφράζουν φόβους ότι το μέτρο μπορεί να λειτουργήσει ως αντικίνητρο για την παροχή τέτοιων φαρμάκων στην Ελλάδα όταν είναι μοναδικά. Σε κάθε περίπτωση, όπως σημειώνουν, οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις δεν είναι μέλη του ΣΦΕΕ, κάτι που επιβεβαίωσε εμμέσως και ο ίδιος ο υπουργός μιλώντας για «άγνωστες» εταιρείες.

Σε ό,τι αφορά τις πληρωμές, ο κ. Γεωργιάδης προανήγγειλε ότι θα ξεκινήσουν από το τέλος Φεβρουαρίου, μετά από πρόσθετη χρηματοδότηση από το υπουργείο Οικονομικών, ώστε να εκδοθούν τα νέα σημειώματα για το 2025 και να ξεκινήσει σταδιακά η ομαλή ροή πληρωμών, πέραν των συμψηφισμών.

Ευρωπαϊκές εξελίξεις

Αναφερόμενος στην ευρωπαϊκή φαρμακευτική πολιτική, ο υπουργός σημείωσε ότι στη νέα Φαρμακευτική Νομοθεσία περιορίστηκε σε κάποιο βαθμό το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό, ενώ επεσήμανε -με αισιοδοξία για την έκβαση- την πρωτοβουλία της Ελλάδας και του ιδίου για την αναβολή της εφαρμογής του Water Management Directive, μιας οδηγίας που πλήττει την ευρωπαϊκή και την ελληνική φαρμακευτική βιομηχανία.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Ελλάδα βρίσκεται στον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως προς την πρόσβαση των ασθενών στα φάρμακα (θετική λίστα), ενώ δήλωσε ότι «δεν υπάρχει άνθρωπος που θα χρειαστεί φάρμακο στην Ελλάδα και δεν θα το πάρει». Ωστόσο, αίσθηση προκάλεσε το γεγονός ότι δεν έκανε καμία αναφορά στο Ταμείο Καινοτομίας, το οποίο βάσει των σχετικών ανακοινώσεων αναμένεται να εφαρμοστεί εντός του έτους.

ΣΦΕΕ: Παγκόσμιες πιέσεις και εγχώρια ασφυξία

Από την πλευρά του ΣΦΕΕ, ο πρόεδρος Ολύμπιος Παπαδημητρίου έθεσε το ζήτημα της φαρμακευτικής πολιτικής σε ευρύτερο διεθνές πλαίσιο, αναφερόμενος στις γεωπολιτικές εξελίξεις και στις αλλαγές της αμερικανικής πολιτικής, που –όπως είπε– αναδιαμορφώνουν τον παγκόσμιο οικονομικό χάρτη και επηρεάζουν άμεσα τη φαρμακοβιομηχανία. Προειδοποίησε ότι πρακτικές όπως η λογική του MFN (Most Favoured Nation – Ρήτρα Πλέον Ευνοούμενου Κράτους) και συμφωνίες για αύξηση καθαρών τιμών στις ΗΠΑ ενδέχεται να μεταφέρουν πιέσεις και στην Ευρώπη, η οποία καθυστερεί να προσαρμοστεί στον διεθνή ανταγωνισμό.

Σε εθνικό επίπεδο, περιέγραψε μια αγορά με χαμηλές τιμές αλλά εξαιρετικά υψηλές υποχρεωτικές επιστροφές, επισημαίνοντας ότι την περίοδο 2019–2024 η φαρμακευτική δαπάνη αυξανόταν με σχεδόν τριπλάσιο ρυθμό από τη δημόσια χρηματοδότηση. Παρότι αναγνώρισε τις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης, τόνισε ότι τα διαθέσιμα κονδύλια δεν επαρκούν, με αποτέλεσμα η πρόσβαση σε νέα καινοτόμα φάρμακα να παραμένει περιορισμένη.

Κλείνοντας, κάλεσε την Πολιτεία να προχωρήσει σε γενναίες αποφάσεις για το 2026, με αύξηση της δημόσιας χρηματοδότησης, μεταρρυθμίσεις στον έλεγχο της ζήτησης και ουσιαστικά κίνητρα για επενδύσεις σε Έρευνα και Ανάπτυξη.