Γιατί ξεκινά από την Πάτρα το νέο πρόγραμμα κατά των εξαρτήσεων – Ο ρόλος του Καρναβαλιού

Την έναρξη του προγράμματος CHAMPS (Children Amplified Prevention Services) του ΟΗΕ στη χώρα μας, για την πρόληψη των εξαρτήσεων και της παραβατικότητας των νέων, ανακοίνωσε την προηγούμενη εβδομάδα ο υφυπουργός Υγείας, Δημήτρης Βαρτζόπουλος.

Πρόκειται για μια διεθνή πρωτοβουλία συστημικών παρεμβάσεων πρόληψης, που στοχεύει στην ενίσχυση των επιστημονικά τεκμηριωμένων παρεμβάσεων για παιδιά και εφήβους, από τη γέννηση έως και την ενηλικίωση, μέσα από διατομεακή συνεργασία και ανταλλαγή επιστημονικών γνώσεων και καλών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών. Στην Ελλάδα, το πρόγραμμα υλοποιείται υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας και του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα (UNODC), με συντονιστή φορέα τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ).

Το CHAMPS εισάγει ένα δομημένο και μακροπρόθεσμο πρότυπο μοντέλο πρόληψης με επίκεντρο το παιδί, καλύπτοντας όλα τα στάδια ανάπτυξης και τα περιβάλλοντα του παιδιού (οικογένεια, σχολείο, κοινότητα και πολιτεία) και συμβάλλει στην ενίσχυση των προστατευτικών παραγόντων και την πρόληψη πολλαπλών παραγόντων κινδύνου όπως η χρήση ουσιών, η παραβατικότητα, η σχολική διαρροή, ο κοινωνικός αποκλεισμός και οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία.

Παράλληλα, το CHAMPS ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ κρατικών φορέων, τοπικής αυτοδιοίκησης, ΜΚΟ, ερευνητικών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και διεθνών οργανισμών, εφαρμόζοντας διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα και βέλτιστες πρακτικές βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα, σύμφωνα με τα πρότυπα του UNODC και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).

Πιλοτική εφαρμογή

Η πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος, ξεκινά από την Πάτρα. Η επιλογή έγινε, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, επειδή η περιοχή συγκεντρώνει κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά που συνιστούν παράγοντες κινδύνου για τα παιδιά και τους νέους, όπως η διακίνηση ναρκωτικών μέσω του λιμανιού και οδικών αξόνων, η σχολική διαρροή και τα περιστατικά χρήσης/διακίνησης ουσιών εντός σχολικού περιβάλλοντος, η ύπαρξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, αλλά και θεσμοί, όπως το Καρναβάλι.

Όπως δείχνουν τα στατιστικά, η περίοδος του Καρναβαλιού συχνά συνοδεύεται από αυξημένα περιστατικά παραβατικότητας, κυρίως λόγω της μεγάλης συνάθροισης κόσμου, της κατανάλωσης αλκοόλ και της χρήσης μεταμφίεσης που προσφέρει ανωνυμία. Επίσης, συχνό φαινόμενο κατά τη διάρκεια του τελευταίου τριήμερου των αποκριάτικων εκδηλώσεων είναι αύξηση της διακίνησης ναρκωτικών.

Μία ακόμη παράμετρος για την επιλογή της Πάτρας είναι ότι στην πόλη παρατηρούνται αυξημένα αιτήματα για θεραπεία αναφορικά με τις εξαρτήσεις, αλλά και καταγράφονται σχετικά υψηλά ποσοστά παραβατικότητας από ανηλίκους.

Στόχος του προγράμματος CHAMPS στην Πάτρα είναι να ενώσει όλα τα περιβάλλοντα (οικογένεια, σχολείο, κοινότητα, πολιτεία) σε ένα καλά οργανωμένο και συντονισμένο σύστημα, στο οποίο όλα τα μέρη συνεργάζονται, εντοπίζουν κενά και δυσλειτουργίες και θέτουν τις προτεραιότητες για την προαγωγή της ψυχοκοινωνικής υγείας των παιδιών και των νέων και της ανθεκτικότητάς τους απέναντι στις κοινωνικές προκλήσεις.

Στο πλαίσιο της υλοποίησης του προγράμματος, πραγματοποιήθηκε συνάντηση εργασίας της Εθνικής Οργανωτικής Επιτροπής, με τη συμμετοχή και αξιωματικών της Γενικής Περιφερειακής Αστυνομικής Διεύθυνσης Δυτικής Ελλάδας.

Ο υφυπουργός Υγείας, Δημήτρης Βαρτζόπουλος, αρμόδιος για την Ψυχική Υγεία και τις Εξαρτήσεις, τόνισε ότι η θεσμική και ενιαία πρόληψη αποτελεί βασικό πυλώνα της δημόσιας υγείας, επισημαίνοντας πως η έγκαιρη και επιστημονικά τεκμηριωμένη παρέμβαση είναι καθοριστική για την προστασία των νέων από τις εξαρτήσεις και την παραβατικότητα. Παράλληλα, ανέδειξε τον κομβικό ρόλο του νέου εθνικού φορέα ΕΟΠΑΕ, ο οποίος, με το σύνολο των υπηρεσιών και δομών που διαθέτει, διασφαλίζει την ενιαία εφαρμογή σύγχρονων και αποτελεσματικών πολιτικών πρόληψης και υποστηρίζει την υλοποίηση καινοτόμων διεθνών προγραμμάτων, όπως το CHAMPS του ΟΗΕ, με βάση διεθνή πρότυπα και επιστημονικά δεδομένα.

Κεντρικός ομιλητής στην εκδήλωση, ήταν ο Dr. Wadih Maalouf, Παγκόσμιος Συντονιστής Προγραμμάτων Πρόληψης του UNODC, ο οποίος παρουσίασε τη φιλοσοφία, τη δομή και τη στρατηγική σημασία του CHAMPS.

Το πρόγραμμα που εφαρμόζεται ήδη σε χώρες όπως η Αίγυπτος, η Αυστρία και η Βραζιλία, μελλοντικά μπορεί να επεκταθεί σε όλη τη χώρα, «με στόχο την καλύτερη ένταξη των παιδιών και των εφήβων στο σχολικό και κοινωνικό περιβάλλον», όπως αναφέρει το υπουργείο Υγείας.