Ενδοφακοί: Επέμβαση για καταρράκτη μπορεί να διορθώσει μυωπία, αστιγματισμό, ακόμη και πρεσβυωπία
Σημαντικές εξελίξεις στην τεχνολογία των ενδοφθάλμιων φακών
Μαζί με την αντιμετώπιση του καταρράκτη, μπορούν ταυτόχρονα να διορθωθούν πλέον και τα διαθλαστικά προβλήματα της όρασης, χάρη στη σημαντική εξέλιξη που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στην τεχνολογία των ενδοφθάλμιων φακών.
Το θόλωμα της όρασης που χαρακτηρίζει τον καταρράκτη φαίνεται ότι αρχίζει σε ολοένα μικρότερες ηλικίες. Η διόρθωσή του μπορεί να γίνει πριν αναπτυχθεί σημαντική θόλωση του φυσικού φακού του ματιού, ώστε να αποκατασταθεί και η μυωπία, η υπερμετρωπία, ο αστιγματισμός ή ακόμη και η πρεσβυωπία.
Ο Δρ. Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, Χειρουργός-Οφθαλμίατρος, εξηγεί πως «καθώς μεγαλώνουμε, η ωρίμανση του φυσικού φακού του οφθαλμού έχει ως αποτέλεσμα να αλλάζει η οπτική διαπερατότητά του. Σύγχρονα διαγνωστικά μηχανήματα δείχνουν ότι μετά την ηλικία των 50 ετών, ο φυσικός φακός δεν έχει την ίδια διαπερατότητα που είχε σε νεότερες ηλικίες. Έτσι αρχίζει η γένεση του καταρράκτη, η οποία αλλάζει τις οπτικές ιδιότητες του φυσικού φακού αργά, σταδιακά, και στα δύο μάτια. Ο εγκέφαλος, όμως, προσαρμόζεται στη νέα, χαμηλότερης ευκρίνειας εικόνα, με συνέπεια να νομίζουμε ότι η εικόνα είναι εξαιρετική και να μην αντιλαμβανόμαστε για καιρό ότι έχει αρχίσει ο καταρράκτης».
Ωστόσο «κάθε δεκαετία που περνά, ολοένα νεότεροι άνθρωποι παραπονούνται για αλλαγή της όρασής τους και κλινικό καταρράκτη. Έτσι, οι επεμβάσεις για τη διόρθωσή του γίνονται σε ολοένα μικρότερες ηλικίες -με μέγιστη ασφάλεια και άμεση αποκατάσταση της όρασης, η οποία είναι μόνιμη στη συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών», προσθέτει. Σύμφωνα με τον κ. Κανελλόπουλο, η ευκολία και η ταχύτητα ανάρρωσης από την επέμβαση, επιτρέπει την αξιοποίησή της για την αντιμετώπιση και των διαθλαστικών σφαλμάτων της όρασης. Η αντικατάσταση του φυσικού φακού με συνθετικούς ενδοφθάλμιους φακούς (ενδοφακούς) μπορεί να συμπεριλάβει και τους βαθμούς της μυωπίας, της υπερμετρωπίας ή και του αστιγματισμού. Εάν, δε, ο ενδοφακός που θα επιλεγεί έχει πολυεστιακές ιδιότητες (μπορεί π.χ. να είναι ένας φακός EDOF ή ένας πολυεστιακός φακός), μπορεί ταυτοχρόνως να βελτιώσει και τα κοντινά είδωλα. Με αυτό τον τρόπο συμβάλλει και στην αντιμετώπιση της πρεσβυωπίας.
Ωστόσο, η αποδοτικότητα της πολυεστιακότητας των ενδοφακών στηρίζεται στην αφομοίωσή της από την εγκεφαλική λειτουργία, η οποία σε μερικούς ανθρώπους δεν είναι εφικτή. Το γεγονός αυτό δυστυχώς δεν είναι γνωστό πριν γίνει η επέμβαση για τον καταρράκτη. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως άνθρωποι που υποβάλλονται σε μία εξαιρετική επέμβαση καταρράκτη, με πολύ μεγάλη ακρίβεια υπολογισμού του ενδοφακού, μπορεί τελικά να παρουσιάσουν μία «σύγχυση» της εικόνας που βλέπουν και να νιώθουν ότι ούτε η μακρινή, ούτε η κοντινή όρασή τους έχει την ποιότητα που επιθυμούσαν. Εάν αυτό δεν βελτιωθεί μέσα στους πρώτους μήνες από την τοποθέτηση των ενδοφακών, υπάρχει σημαντική ένδειξη να αντικατασταθούν με μονοεστιακούς φακούς, εξηγεί ο καθηγητής. Με αυτούς εκλείπει αυτός ο κίνδυνος, διότι παρέχουν τη μεγαλύτερη πιστότητα όρασης.
Εξίσου σημαντική ήταν η δυνατότητα οι ενδοφακοί να εμπεριέχουν και αστιγματισμό από 1 έως και 6 διοπτρίες. Η ιδιότητα αυτή όχι μόνο βελτιώνει την εμμετρωπία, δηλαδή την μακρινή όραση χωρίς γυαλιά, αλλά εκμηδενίζει πρακτικά τον αστιγματισμό.
Μία άλλη σημαντική εξέλιξη είναι η ένθεση φακικών ενδοφακών. Πρόκειται για ενδοφακούς που προστίθενται στον οφθαλμό χωρίς να αφαιρεθεί ο φυσικός φακός του. Οι εν λόγω ενδοφακοί αποτελούνται από ειδικό πολυμερές ελβετικής προέλευσης. Τοποθετούνται ανάμεσα στην ίριδα του ματιού και τον φυσικό φακό του, ο οποίος παραμένει στη θέση του. Η ένθεση αυτή δείχνει να είναι πολύ ασφαλής, με ελάχιστες επιπλοκές. Με την εφαρμογή της αποφεύγονται οι μεγάλες αλλαγές στον κερατοειδή σε άτομα με υψηλή μυωπία (πάνω από 8 βαθμούς), καθώς και οι δυνητικές επιπλοκές από την αφαίρεση του φυσικού φακού σε άτομα κάτω των 55 ετών.
«Οι πιθανές εναλλακτικές λύσεις πρέπει πάντοτε να συζητούνται εκτενώς με τον χειρουργό οφθαλμίατρο πριν από την εκτέλεση της επέμβασης για την διόρθωση του καταρράκτη. Στη χώρα μας υπάρχει εξαιρετική τεχνογνωσία και τεχνολογία για την αντιμετώπιση τόσο του καταρράκτη, όσο και των συνοδών διαθλαστικών προβλημάτων που μπορούν να αντιμετωπιστούν εύκολα και ριζικά», καταλήγει ο κ. Κανελλόπουλος.
