ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Τα ποτήρια για καφέ στο χέρι απελευθερώνουν χιλιάδες μικροπλαστικά: Πώς να προστατευθείτε

Μιχάλης Θερμόπουλος

Τα ποτήρια μιας χρήσης χρησιμοποιούνται ευρέως για ζεστά ροφήματα, όπως καφέ και τσάι, και συχνά θεωρούνται ασφαλέστερη εναλλακτική λύση από τα πλαστικά ποτήρια.

Τα ποτήρια για καφέ στο χέρι απελευθερώνουν χιλιάδες μικροπλαστικά: Πώς να προστατευθείτε
Bigstock

Αλλά νέα έρευνα υποδηλώνει, ότι αυτή η υπόθεση μπορεί να είναι ελλιπής. Υποδεικνύει ότι η θερμότητα του περιεχομένου υγρού αυξάνει σημαντικά την ποσότητα μικροπλαστικών που απελευθερώνονται από το υλικό του ποτηριού σε αυτό το υγρό, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με την καθημερινή έκθεση και τον τρόπο μείωσης του πιθανού κινδύνου.

Τι διαπίστωσε η νέα μελέτη

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Hazardous Materials: Plastics, εξέτασε ποτήρια μιας χρήσης, που χρησιμοποιούνται συνήθως για ζεστά ροφήματα, συμπεριλαμβανομένων των ποτηριών με βάση το χαρτί που είναι επενδεδυμένα με πλαστικές επικαλύψεις. Οι ερευνητές μέτρησαν πόσα μικροπλαστικά σωματίδια απελευθερώθηκαν στα υγρά σε διαφορετικές θερμοκρασίες.

Το βασικό εύρημα ήταν σαφές: οι υψηλότερες θερμοκρασίες οδήγησαν σε σημαντικά μεγαλύτερη απελευθέρωση μικροπλαστικών. Όταν ζεστά υγρά χύθηκαν σε ποτήρια μιας χρήσης, η θερμότητα επιτάχυνε την αποσύνθεση της πλαστικής επένδυσης, επιτρέποντας στα μικροσκοπικά πλαστικά σωματίδια να διαρρεύσουν στο ποτό. Τα ψυχρότερα υγρά απελευθέρωσαν πολύ λιγότερα σωματίδια υπό τις ίδιες συνθήκες.

Αυτό υποδηλώνει ότι η θερμοκρασία είναι ένας κρίσιμος παράγοντας έκθεσης σε μικροπλαστικά από ποτήρια μιας χρήσης, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούνται για πολύ ζεστά ροφήματα ή αφήνονται να καθίσουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

Γιατί η θερμότητα αυξάνει την απελευθέρωση μικροπλαστικών

Τα χάρτινα ποτήρια μιας χρήσης δεν είναι αποκλειστικά από χαρτί. Για την αποφυγή διαρροών, συνήθως επικαλύπτονται με λεπτά στρώματα πλαστικών πολυμερών. Η θερμότητα επηρεάζει αυτά τα υλικά με διάφορους τρόπους.

Σε υψηλότερες θερμοκρασίες, τα πλαστικά πολυμερή γίνονται πιο εύκαμπτα και χημικά ασταθή. Αυτό διευκολύνει την αποκόλληση μικροσκοπικών θραυσμάτων από την επένδυση και τη διασπορά τους στο υγρό. Η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε θερμότητα, ο παρατεταμένος χρόνος επαφής και η ανάδευση μπορούν να αυξήσουν περαιτέρω την απελευθέρωση σωματιδίων.

Αυτές οι διαδικασίες δεν απαιτούν τήξη. Ακόμη και θερμοκρασίες πολύ κάτω από το σημείο τήξης ενός πλαστικού μπορούν να αποδυναμώσουν τη δομή του πολυμερούς σε μικροσκοπικό επίπεδο.

Τι είναι τα μικροπλαστικά και γιατί έχουν σημασία

Τα μικροπλαστικά είναι πλαστικά σωματίδια μικρότερα από 5 χιλιοστά. Οι άνθρωποι εκτίθενται σε αυτά μέσω τροφής, νερού και αέρα. Μόλις καταποθούν, ορισμένα σωματίδια περνούν/διέρχονται/αποβάλλονται από το σώμα, όμως άλλα μπορεί να αλληλεπιδράσουν με τους ιστούς.

Εργαστηριακές και μελέτες σε ζώα υποδεικνύουν ότι τα μικροπλαστικά μπορούν να:

  • προκαλέσουν φλεγμονώδεις αντιδράσεις
  • μεταφέρουν χημικά πρόσθετα και περιβαλλοντικούς ρύπους
  • αλληλεπιδράσουν με τα κύτταρα του εντέρου και του ανοσοποιητικού συστήματος

Παρόλο που τα οριστικά στοιχεία για βλάβη στους ανθρώπους εξακολουθούν να είναι περιορισμένα, οι οργανισμοί δημόσιας υγείας αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο τα μικροπλαστικά ως πιθανό μακροπρόθεσμο πρόβλημα υγείας, ιδιαίτερα με τη χρόνια έκθεση.

Coffee To Go

Πώς συγκρίνονται τα ποτήρια μιας χρήσης με άλλες πηγές μικροπλαστικών

Τα ποτήρια μιας χρήσης δεν αποτελούν την μεγαλύτερη πηγή έκθεσης σε μικροπλαστικά, αλλά αντιπροσωπεύουν μια τροποποιήσιμη και αποφευκτή πηγή. Τα καυτά ροφήματα που καταναλώνονται καθημερινά μπορούν να γίνουν μια επαναλαμβανόμενη οδός έκθεσης, ειδικά για άτομα που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από καφέδες και άλλα ζεστά ποτά στο χέρι.

Είναι σημαντικό ότι η μελέτη δείχνει ότι η έκθεση δεν είναι σταθερή. Η ποσότητα των μικροπλαστικών που απελευθερώνονται εξαρτάται από τον τρόπο χρήσης του ποτηριού, όχι μόνο από καθαυτό το υλικό.

Πώς να μειώσετε την έκθεση σε μικροπλαστικά από ζεστά ροφήματα στο χέρι

Η χρήση επαναχρησιμοποιούμενων ποτηριών από ανοξείδωτο χάλυβα, γυαλί ή κεραμικό αποφεύγει εντελώς τις πλαστικές επενδύσεις.

Ο περιορισμός του χρόνου παραμονής των ζεστών υγρών σε ποτήρια μιας χρήσης, η αποφυγή της αναθέρμανσης ποτών στο ίδιο ποτήρι και η μείωση της συχνής χρήσης ποτηριών μιας χρήσης στο χέρι μπορούν να μειώσουν περαιτέρω την έκθεση.

Για οικιακή χρήση, η παρασκευή καφέ ή τσαγιού απευθείας σε μη πλαστικά δοχεία είναι μια απλή και αποτελεσματική επιλογή.

Τι τονίζουν οι ειδικοί

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η έκθεση σε μικροπλαστικά από ποτήρια μιας χρήσης πρέπει να εξετάζεται πάντα εντός πλαισίου. Η περιστασιακή χρήση είναι απίθανο να δημιουργήσει άμεσους κινδύνους για την υγεία. Ωστόσο, η σωρευτική έκθεση με την πάροδο του χρόνου, ειδικά από πολλαπλές πηγές, είναι αυτό που ανησυχεί τους ερευνητές.

Καθώς πληθαίνουν τα ερευνητικά στοιχεία, η προληπτική προσέγγιση (η μείωση της περιττής έκθεσης όπου είναι εφικτό) συνιστάται όλο και περισσότερο, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν άμεσα διαθέσιμες εναλλακτικές λύσεις.

Cup of coffee

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι τα χάρτινα ποτήρια καφέ ασφαλέστερα από τα πλαστικά;

Όχι απαραίτητα. Πολλά χάρτινα ποτήρια είναι επενδυμένα με πλαστικό, το οποίο μπορεί να απελευθερώσει μικροπλαστικά όταν εκτίθεται σε θερμότητα.

Η κατανάλωση πιο ζεστών ποτών αυξάνει την πρόσληψη μικροπλαστικών;

Ναι. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες σχετίζονται με μεγαλύτερη απελευθέρωση μικροπλαστικών από ποτήρια μιας χρήσης.

Έχουν αποδειχθεί ότι τα μικροπλαστικά είναι επιβλαβή για τον άνθρωπο;

Τα άμεσα στοιχεία σε ανθρώπους εξακολουθούν να είναι περιορισμένα, αλλά οι εργαστηριακές μελέτες υποδηλώνουν πιθανές φλεγμονώδεις και τοξικές επιδράσεις, γεγονός που οδηγεί σε συστάσεις προφύλαξης.

Είναι επικίνδυνη η περιστασιακή χρήση ποτηριών μιας χρήσης;

Η περιστασιακή χρήση είναι απίθανο να είναι επιβλαβής. Οι ανησυχίες επικεντρώνονται στην επαναλαμβανόμενη, μακροχρόνια έκθεση.

Συμπέρασμα

Νέα έρευνα δείχνει ότι η θερμότητα αυξάνει σημαντικά την απελευθέρωση μικροπλαστικών από τα ποτήρια μιας χρήσης, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούνται για ζεστά ροφήματα. Ενώ οι επιπτώσεις των μικροπλαστικών στην υγεία εξακολουθούν να μελετώνται, τα ευρήματα υπογραμμίζουν έναν απλό τρόπο μείωσης της έκθεσης: τον περιορισμό της χρήσης ποτηριών μιας χρήσης για ζεστά ροφήματα και την επιλογή επαναχρησιμοποιήσιμων εναλλακτικών λύσεων, όταν είναι δυνατόν.

Πηγές:
healthline.com
who.int
nhs.uk
mayoclinic.org