Γιατί μοιάζει σαν όλα τα φαγητά να σας προκαλούν καούρα

Τα γεύματα που κάποτε δεν προκαλούσαν προβλήματα, προκαλούν ξαφνικά δυσφορία από κάψιμο, πίεση πίσω από το στέρνο ή ξινή γεύση στο στόμα.

Όταν αυτό συμβαίνει επανειλημμένα, προκύπτει ένα κοινό και πολύ πραγματικό ερώτημα: «Γιατί όλα τα φαγητά μου προκαλούν καούρα;»

Τι είναι πραγματικά η καούρα

Η καούρα είναι ένα σύμπτωμα παλινδρόμησης οξέος, η οποία εμφανίζεται όταν το περιεχόμενο του στομάχου ρέει πίσω προς τον οισοφάγο. Ο βλεννογόνος ιστός του οισοφάγου δεν έχει σχεδιαστεί για να αντέχει πολύ το οξύ του στομάχου, επομένως ακόμη και η σύντομη έκθεση μπορεί να προκαλέσει πόνο ή δυσφορία από αίσθηση καύσου.

Υπό κανονικές συνθήκες, ένας μυς σε σχήμα δακτυλίου στο κάτω μέρος του οισοφάγου (ο κάτω οισοφαγικός σφιγκτήρας - ΚΟΣ) χαλαρώνει/ανοίγει για να αφήσει την τροφή να εισέλθει στο στομάχι και στη συνέχεια κλείνει σφιχτά. Η καούρα εμφανίζεται όταν αυτός ο σφιγκτήρας δεν κλείνει σωστά ή χαλαρώνει σε λάθος στιγμή.

Γιατί η περιστασιακή καούρα μπορεί να μετατραπεί σε συχνή καούρα

Όταν η καούρα γίνεται συχνή, το πρόβλημα συνήθως δεν είναι η καθαυτή τροφή, αλλά μια αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας του πεπτικού συστήματος. Αρκετοί παράγοντες μπορούν να αποδυναμώσουν τον ΚΟΣ ή να αυξήσουν την πίεση στο στομάχι:

• Επίμονη κοιλιακή πίεση από αύξηση βάρους ή φούσκωμα
• Καθυστερημένη κένωση του στομάχου
• Χρόνια φλεγμονή του οισοφάγου
• Ορμονικές επιδράσεις που χαλαρώνουν τον λείο μυ

Μόλις ο ΚΟΣ εξασθενήσει, πολλά διαφορετικά τρόφιμα μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα, ακόμη και εκείνα που προηγουμένως ήταν καλά ανεκτά.

Γιατί νιώθετε ότι «όλα» σας προκαλούν καούρα

Πολλοί συχνά υποθέτουν ότι ξαφνικά έχουν γίνει δυσανεκτικοί σε όλα τα τρόφιμα, επειδή έχουν συχνή καούρα. Στην πραγματικότητα, η συχνή καούρα συνήθως αντανακλά μια αυξημένη ευαισθησία του οισοφάγου σε συνδυασμό με επαναλαμβανόμενη έκθεση σε οξύ.

Μετά από επαναλαμβανόμενο ερεθισμό:

• Ο οισοφάγος γίνεται πιο ευαίσθητος ακόμη και σε μικρές ποσότητες οξέος
• Το φυσιολογικό περιεχόμενο του στομάχου μπορεί να προκαλεί πόνο
• Συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ακόμα και με ήπιες τροφές, νερό ή μικρά γεύματα

Αυτό εξηγεί γιατί η εξάλειψη του ενός τροφίμου μετά το άλλο συχνά αποτυγχάνει να λύσει το πρόβλημα.

Συνήθεις ιατρικοί λόγοι για τη συχνή καούρα

• Εξασθενημένος κάτω οισοφαγικός σφιγκτήρας: Η ηλικία, ορισμένα φάρμακα, το κάπνισμα και η καθαυτή χρόνια παλινδρόμηση μπορούν να αποδυναμώσουν τον ΚΟΣ με την πάροδο του χρόνου, καθιστώντας την παλινδρόμηση ευκολότερη και συχνότερη.
• Διαφραγματοκήλη: Όταν μέρος του στομάχου κινείται πάνω από το διάφραγμα, ο έλεγχος του οξέος γίνεται λιγότερο αποτελεσματικός. Αυτό μπορεί να κάνει την παλινδρόμηση πιο επίμονη και λιγότερο συνδεδεμένη με συγκεκριμένες τροφές.
• Επιβραδυμένη πέψη: Εάν το στομάχι αδειάζει αργά, η πίεση συσσωρεύεται, αυξάνοντας την πιθανότητα το οξύ να κινηθεί προς τα πάνω, ανεξάρτητα από το τι έχει καταναλωθεί.
• Αυξημένη ευαισθησία στο οξύ: Μερικοί παράγουν φυσιολογικές ποσότητες οξέος, αλλά εμφανίζουν υπερβολικά συμπτώματα λόγω ευαισθησίας των νεύρων στον οισοφάγο.

Γιατί η αποφυγή τροφών που προκαλούν καούρα σταματά να αποδίδει

Οι αλλαγές στη διατροφή είναι χρήσιμες, αλλά έχουν όρια. Μόλις η παλινδρόμηση γίνει συχνή, οι τροφικές αντιδράσεις δεν είναι πλέον ο κύριος παράγοντας. Ακόμα και τα γεύματα χαμηλής οξύτητας και χαμηλών λιπαρών μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα εάν ο ΚΟΣ είναι αδύναμος ή ο οισοφάγος έχει φλεγμονή.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πολλοί συχνά αναφέρουν καούρα από:

• Απλούς υδατάνθρακες
• Άπαχες πρωτεΐνες
• Μικρά γεύματα
• Ακόμα και απλό νερό

Σε αυτό το στάδιο, η αντιμετώπιση του μηχανισμού, όχι μόνο της διατροφής, καθίσταται απαραίτητη.

Ο ρόλος του στρες και του νευρικού συστήματος

Το στρες δεν προκαλεί άμεσα παλινδρόμηση οξέος, αλλά μπορεί να:

• αυξήσει την ευαισθησία του οισοφάγου
• μεταβάλει την κινητικότητα του εντέρου
• μειώσει το όριο πόνου

Ως εκ τούτου, το στρες μπορεί να κάνει την καούρα πιο συχνή, πιο έντονη και πιο δύσκολο να προβλεφθεί, ακόμη και χωρίς αλλαγές στη διατροφή.

Πότε η συχνή καούρα γίνεται ιατρική πάθηση

Η καούρα που εμφανίζεται πολλές φορές την εβδομάδα μπορεί να υποδηλώνει γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ). Η ΓΟΠ ορίζεται όχι από περιστασιακά συμπτώματα, αλλά από συνεχή παλινδρόμηση που επηρεάζει την ποιότητα ζωής ή/και βλάπτει τον οισοφάγο.

Χωρίς αντιμετώπιση η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠΝ) μπορεί να οδηγήσει σε:

• Χρόνια φλεγμονή του οισοφάγου
• Δυσκολίες στην κατάποση
• Στένωση του οισοφάγου
• Αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών με την πάροδο του χρόνου

Γι' αυτό τα επίμονα συμπτώματα δεν πρέπει να θεωρούνται απλή δυσπεψία.

Τι βοηθάει πραγματικά όταν η καούρα είναι συχνή

Η αποτελεσματική διαχείριση επικεντρώνεται στην μείωση των επεισοδίων παλινδρόμησης και στην επούλωση του οισοφάγου, όχι στον ατελείωτο περιορισμό της μιας τροφής μετά την άλλη.

Οι βασικές συμβουλές είναι:

• Κατανάλωση μικρότερων και λιγότερο συχνών γευμάτων
• Αποφυγή ξαπλώματος αμέσως μετά το φαγητό
• Διαχείριση της κοιλιακής πίεσης και του σωματικού βάρους
• Αντιμετώπιση φαρμάκων που επηρεάζουν την λειτουργία του ΚΟΣ
• Φαρμακευτική θεραπεία όταν υπάρχει φλεγμονή

Αυτές οι στρατηγικές στοχεύουν στην υποκείμενη φυσιολογία και όχι σε μεμονωμένες τροφές.

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορεί να εμφανιστεί συχνή καούρα ακόμη και με μια υγιεινή διατροφή;

Ναι. Μόλις οι μηχανισμοί παλινδρόμησης διαταραχθούν, ακόμη και θρεπτικά ή άγευστα τρόφιμα μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα.

Μήπως η συχνή καούρα σημαίνει υπερβολικό οξύ στομάχου;

Όχι απαραίτητα. Πολλοί με συχνή καούρα παράγουν φυσιολογικά επίπεδα οξέος, αλλά βιώνουν παλινδρόμηση και αυξημένη ευαισθησία.

Γιατί η καούρα εμφανίζεται μερικές φορές ακόμα και όταν δεν έχω φάει;

Η παλινδρόμηση μπορεί να συμβεί όταν το στομάχι είναι άδειο, ειδικά εάν ο ΚΟΣ είναι αδύναμος ή η κοιλιακή πίεση είναι υψηλή.

Είναι η συχνή καούρα επικίνδυνη;

Μπορεί να γίνει, αν δεν αντιμετωπιστεί. Η χρόνια παλινδρόμηση μπορεί να βλάψει τον οισοφάγο με την πάροδο του χρόνου, γι' αυτό και τα επίμονα συμπτώματα θα πρέπει να αξιολογούνται.

Συμπέρασμα

Η καούρα δεν είναι απλώς μια αντίδραση σε συγκεκριμένα τρόφιμα. Όταν γίνεται συχνή και αισθάνεται κανείς ότι όλα τα φαγητά του προκαλούν συμπτώματα, το πραγματικό πρόβλημα είναι συνήθως η φυσιολογία της παλινδρόμησης, η ευαισθησία του οισοφάγου και κάποιες δομικές αλλαγές, όχι κάποια διατροφική δυσανεξία.

Η κατανόηση αυτής της αλλαγής είναι ζωτικής σημασίας, επειδή η αποτελεσματική θεραπεία επικεντρώνεται στην αποκατάσταση της πεπτικής ισορροπίας και στην προστασία του οισοφάγου, αντί για μια αέναη αποφυγή τροφών, που δεν ήταν ποτέ το πραγματικό πρόβλημα.

Πηγές:
healthline.com
nhs.uk
mayoclinic.org
niddk.nih.gov
harvard.edu