Ποιον από τους 4 τύπους ανεπάρκειας λακτάσης έχετε – Οδηγούν σε δυσανεξία στην λακτόζη
Η δυσανεξία στην λακτόζη είναι μια από τις πιο συχνές πεπτικές παθήσεις παγκοσμίως
Προκαλείται από την αδυναμία του οργανισμού να αφομοιώσει σωστά την λακτόζη, το σάκχαρο που βρίσκεται στο γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα.
Το βασικό πρόβλημα έγκειται στην ανεπάρκεια λακτάσης: την έλλειψη του ενζύμου λακτάση στο λεπτό έντερο. Αυτό που πολλοί δεν συνειδητοποιούν είναι ότι υπάρχουν τέσσερις διακριτοί τύποι ανεπάρκειας λακτάσης, ο καθένας με διαφορετικές αιτίες και πρότυπα έναρξης.
Ποιοι είναι οι 4 τύποι ανεπάρκειας λακτάσης;
Η ανεπάρκεια λακτάσης δεν είναι η ίδια για όλους. Η πάθηση ταξινομείται σε τέσσερις κύριους τύπους, με βάση το πότε και γιατί αναπτύσσεται η ανεπάρκεια.
| Τύπος ανεπάρκειας λακτάσης | Περιγραφή | Πότε εμφανίζεται | Βασικά χαρακτηριστικά |
| Πρωτοπαθής | Σταδιακή μείωση της παραγωγής λακτάσης μετά τον απογαλακτισμό | Ο πιο συνηθισμένος τύπος, αναπτύσσεται στην εφηβεία ή την ενήλικη ζωή | Συχνά γενετικός. Οι περισσότεροι ενήλικες παγκοσμίως έχουν κάποιο βαθμό αυτής της μορφής |
| Δευτεροπαθής | Προσωρινή απώλεια λακτάσης λόγω βλάβης του εντερικού βλεννογόνου | Μετά από λοιμώξεις, κοιλιοκάκη, νόσο του Crohn ή χειρουργική επέμβαση | Συνήθως αναστρέψιμος μόλις επουλωθεί το έντερο |
| Αναπτυξιακός (Παροδικός) | Το ανώριμο πεπτικό σύστημα παράγει πολύ λίγη λακτάση | Πρόωρα βρέφη | Συνήθως υποχωρεί καθώς το άτομο μεγαλώνει |
| Συγγενής | Σπάνια γενετική διαταραχή όπου τα μωρά γεννιούνται σχεδόν χωρίς λακτάση | Εμφανίζεται από τη γέννηση | Δια βίου, απαιτεί αυστηρή αποφυγή λακτόζης |
Ποια συμπτώματα υποδηλώνουν δυσανεξία στην λακτόζη;
Τα συμπτώματα της δυσανεξίας στην λακτόζη εμφανίζονται όταν η άπεπτη λακτόζη ζυμώνεται στο παχύ έντερο, παράγοντας αέρια και αντλώντας νερό στο έντερο. Συνήθως εμφανίζονται 30 λεπτά έως 2 ώρες μετά την κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων.
Τα συνηθισμένα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Φούσκωμα και κοιλιακή διάταση
- Διάρροια ή χαλαρά κόπρανα
- Υπερβολικά αέρια και μετεωρισμός
- Κράμπες ή πόνος στο στομάχι
- Ναυτία, μερικές φορές συνοδευόμενη από έμετο
Αυτά τα συμπτώματα ποικίλλουν σε ένταση ανάλογα με τον τύπο της ανεπάρκειας και την ποσότητα λακτόζης που καταναλώνεται.
Πώς διαγιγνώσκεται η δυσανεξία στη λακτόζη;
Οι γιατροί χρησιμοποιούν διάφορες εξετάσεις, για να επιβεβαιώσουν τη δυσανεξία στην λακτόζη και να τη διακρίνουν από άλλες πεπτικές διαταραχές:
- Τεστ ανοχής στην λακτόζη: Μετρά το σάκχαρο στο αίμα μετά την κατανάλωση διαλύματος λακτόζης. Η χαμηλή αύξηση της γλυκόζης υποδηλώνει δυσαπορρόφηση.
- Τεστ αναπνοής με υδρογόνο: Ανιχνεύει υδρογόνο στην αναπνοή, το οποίο αυξάνεται όταν η λακτόζη ζυμώνεται στο έντερο.
- Τεστ οξύτητας κοπράνων: Χρησιμοποιείται κυρίως σε βρέφη. Τα όξινα κόπρανα υποδηλώνουν ζύμωση λακτόζης.
- Διατροφή αποκοπής: Τα συμπτώματα βελτιώνονται όταν κόβονται/αφαιρούνται τροφές που περιέχουν λακτόζη, επιβεβαιώνοντας τη δυσανεξία.
Πώς να προσδιορίσετε ποιον τύπο ανεπάρκειας λακτάσης έχετε
Ο ακριβής προσδιορισμός του τύπου απαιτεί να ληφθούν υπόψη η ηλικία έναρξης, το οικογενειακό ιστορικό και οι υποκείμενες παθήσεις:
- Εάν τα συμπτώματα ξεκινούν σταδιακά στην εφηβεία ή την ενήλικη ζωή, πιθανότερη είναι η πρωτοπαθής ανεπάρκεια λακτάσης.
- Εάν η δυσανεξία στην λακτόζη ακολουθεί μια περίοδο γαστρεντερίτιδας, εντερικής χειρουργικής επέμβασης ή παθήσεων όπως η κοιλιοκάκη, πιθανότατα πρόκειται για δευτεροπαθή ανεπάρκεια λακτάσης.
- Εάν ένα πρόωρο βρέφος έχει προσωρινή δυσανεξία που υποχωρεί, πρόκειται για αναπτυξιακή ανεπάρκεια λακτάσης.
- Εάν ένα νεογέννητο έχει σοβαρά συμπτώματα από την πρώτη κιόλας έκθεση στο γάλα, υπάρχει υποψία συγγενούς ανεπάρκειας λακτάσης.
Η ιατρική αξιολόγηση και οι εξετάσεις είναι απαραίτητες για την επιβεβαίωση του τύπου και τον αποκλεισμό άλλων παθήσεων.
Συχνές Ερωτήσεις
Μπορεί η δυσανεξία στην λακτόζη να εμφανιστεί ξαφνικά;
Ναι. Ενώ η πρωτοπαθής ανεπάρκεια λακτάσης αναπτύσσεται σταδιακά, η δευτεροπαθής δυσανεξία στην λακτόζη μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά μετά από εντερική ασθένεια ή τραυματισμό.
Είναι η δυσανεξία στην λακτόζη το ίδιο με την αλλεργία στο γάλα;
Όχι. Η δυσανεξία στην λακτόζη είναι μια ανεπάρκεια του ενζύμου λακτάσης, ενώ η αλλεργία στο γάλα είναι μια ανοσολογική αντίδραση στις πρωτεΐνες του γάλακτος.
Μπορεί η δυσανεξία στην λακτόζη να θεραπευτεί;
Μόνο η δευτεροπαθής ανεπάρκεια λακτάσης μπορεί να υποχωρήσει όταν η υποκείμενη πάθηση του εντέρου θεραπευτεί. Οι πρωτοπαθείς και οι συγγενείς μορφές λακτάσης είναι μόνιμες.
Υπάρχουν ασφαλείς επιλογές γαλακτοκομικών προϊόντων για άτομα με δυσανεξία στην λακτόζη;
Ναι. Το γάλα χωρίς λακτόζη, τα σκληρά τυριά και το γιαούρτι με ζωντανές καλλιέργειες είναι συχνά καλύτερα ανεκτά.
Πρέπει να αποφεύγω όλα τα γαλακτοκομικά προϊόντα εάν έχω δυσανεξία στην λακτόζη;
Όχι απαραίτητα. Πολλοί πάσχοντες μπορούν να διαχειριστούν μικρές ποσότητες, ανάλογα με το επίπεδο δραστηριότητας και ανεπάρκειας λακτάσης.
Συμπέρασμα
Η δυσανεξία στην λακτόζη είναι μια κοινή πάθηση, αλλά η σοβαρότητα και η προέλευσή της εξαρτώνται από το ποιον από τους τέσσερις τύπους ανεπάρκειας λακτάσης έχετε. Ενώ συμπτώματα όπως φούσκωμα, αέρια και διάρροια είναι κοινά σε όλες τις μορφές, η κατανόηση του εάν η δυσανεξία σας είναι πρωτοπαθής, δευτεροπαθής, αναπτυξιακή ή συγγενής είναι το κλειδί για την αποτελεσματική διαχείρισή της.
