Γεωργιάδης: «Είμαστε υπερήφανοι για τη φαρμακοβιομηχανία της χώρας» – ΚΥΑ για το επενδυτικό clawback
Την υπερηφάνειά του για τη φαρμακοβιομηχανία της χώρας εξέφρασε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης κατά την ετήσια εκδήλωση της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ).
Παράλληλα, παρουσίασε νέα μέτρα που στοχεύουν στη βιωσιμότητα της φαρμακευτικής δαπάνης και στην ενίσχυση των επενδύσεων, σε έναν τομέα που -όπως τόνισε- αποτελεί πυλώνα ανάπτυξης, εξωστρέφειας και καινοτομίας.
Στο επίκεντρο της ομιλίας του βρέθηκε η επικείμενη έκδοση της νέας Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) των υπουργείων Υγείας και Ανάπτυξης για το επενδυτικό clawback των ετών 2026–2027, η οποία, σύμφωνα με τον Υπουργό, αναμένεται έως την επόμενη εβδομάδα. Το επενδυτικό clawback, που εφαρμόζεται από το 2019, επιτρέπει τον συμψηφισμό μέρους των υποχρεώσεων clawback των φαρμακευτικών εταιρειών με επιλέξιμες επενδυτικές δαπάνες, δίνοντας ισχυρό κίνητρο για την υλοποίηση νέων επενδυτικών σχεδίων.
Μέχρι και το 2025, η δημόσια δαπάνη για το μέτρο ανήλθε στα 350 εκατ. ευρώ, ενώ πρόσφατα εκδόθηκε σχετική απόφαση για την περίοδο 2024–2025, με κονδύλια της τάξης των 100 εκατ. ευρώ. Μέσα σε επτά χρόνια, το επενδυτικό clawback έχει κινητοποιήσει επενδύσεις ύψους 1,6 δισ. ευρώ, με τον Υπουργό να εκτιμά υπέρβαση των 2 δισ. ευρώ στον νέο κύκλο εφαρμογής του μέτρου. Ο κ. Γεωργιάδης επεσήμανε, επίσης, ότι μετά από αιτήματα του κλάδου, η νέα απόφαση θα περιλαμβάνει και τις θυγατρικές εταιρείες, διευρύνοντας περαιτέρω τη βάση των δικαιούχων.
Το πιο επιτυχημένο επενδυτικό εργαλείο
Χαρακτηρίζοντας το επενδυτικό clawback ως «μακράν το πιο επιτυχημένο επενδυτικό εργαλείο του ελληνικού κράτους από όλους τους αναπτυξιακούς νόμους», ο Υπουργός υπογράμμισε την πρόθεση της κυβέρνησης να το μονιμοποιήσει. Όπως ανέφερε, μια απλή επίσκεψη στην Ανατολική Αττική ή στην Τρίπολη αρκεί για να διαπιστώσει κανείς τη δημιουργία νέων εργοστασίων και παραγωγικών υποδομών, που ενισχύουν όχι μόνο την εθνική οικονομία αλλά και την επάρκεια της χώρας σε φάρμακα.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο γεγονός ότι η φαρμακοβιομηχανία αποτελεί ζωντανό παράδειγμα ενός νέου παραγωγικού μοντέλου για την Ελλάδα, πέρα από τον τουρισμό. «Εδώ έχουμε το κατ’ εξοχήν παράδειγμα μιας παραγωγικής και βιομηχανικής Ελλάδας, έρευνας και τεχνολογίας, στην οποία η χώρα πρωταγωνιστεί, εξάγει και ανταγωνίζεται διεθνώς», σημείωσε, προσθέτοντας ότι ο κλάδος αποδεικνύει έμπρακτα πως η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε ισχυρή παραγωγική δύναμη.
Ο Υπουργός στάθηκε στη συμβολή του κλάδου στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στον επαναπατρισμό επιστημόνων, επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη της φαρμακοβιομηχανίας λειτουργεί ως αντίβαρο στο φαινόμενο του brain drain, προσφέροντας ποιοτικές και καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας σε εξειδικευμένο προσωπικό.
Διαχωρισμός δαπάνης στα ΦΥΚ
Η δεύτερη σημαντική ανακοίνωση αφορούσε τη φαρμακευτική δαπάνη και ειδικότερα τα φάρμακα υψηλού κόστους (ΦΥΚ). Ο κ. Γεωργιάδης γνωστοποίησε ότι εντός του 2026 θα «σπάσει» η δαπάνη στα ΦΥΚ, με διαχωρισμό μεταξύ πρωτότυπων βιολογικών και βιοομοειδών, κατά το πρότυπο του διαχωρισμού γενόσημων και μη γενόσημων στα φάρμακα λιανικής (retail), με στόχο τη δημιουργία βιώσιμου πλαισίου δαπάνης.
Υπενθυμίζεται ότι τον Ιούλιο του 2025 εκδόθηκε υπουργική απόφαση για τον διαχωρισμό της δαπάνης στο retail σε γενόσημα και μη γενόσημα, προκειμένου να «προστατευθεί» το κομμάτι του προϋπολογισμού που αφορά στα γενόσημα φάρμακα. Τα μέτρα αυτά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο εξορθολογισμού της φαρμακευτικής δαπάνης.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Υπουργός αναφέρθηκε στην εκκαθάριση των ΑΜΚΑ, μια διαδικασία που ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2025 και θα συνεχιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αρμόδιων αρχών, το μέτρο αναμένεται να οδηγήσει σε εξοικονόμηση αρκετών εκατομμυρίων ευρώ, κυρίως στον τομέα του νοσοκομειακού φαρμάκου. Αναφορά έγινε επίσης στα SPC φίλτρα, τα οποία αναμένεται να εφαρμοστούν πιλοτικά εντός Φεβρουαρίου για τα πρώτα 150 φάρμακα, καθώς και στο Ινστιτούτο Φαρμακευτικής Έρευνας & Τεχνολογίας (ΙΦΕΤ), όπου θα επιβληθεί μηχανισμός clawback για εταιρείες που εισάγουν συστηματικά φάρμακα μέσω αυτού.
Τρύφων: Απαιτείται συνεκτική, στοχευμένη πολιτική
Ο πρόεδρος της ΠΕΦ, Θεόδωρος Τρύφων, υπογράμμισε ότι η ελληνική φαρμακοβιομηχανία αποτελεί παράδειγμα έμπρακτης προσφοράς, με σημαντικές επενδύσεις, χιλιάδες θέσεις εργασίας και εξαγωγική δυναμική. Επισήμανε τις προκλήσεις του γεωπολιτικού και οικονομικού περιβάλλοντος, την ανάγκη αυτονομίας σε κρίσιμους τομείς, τη μείωση της παραγωγικότητας και της βιομηχανικής βάσης στην Ευρώπη και την Ελλάδα, και τόνισε ότι απαιτείται νέο παραγωγικό μοντέλο με σταθερό θεσμικό περιβάλλον, επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό και στοχευμένες, μακροπρόθεσμες επενδύσεις.
Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στη μετά-RRF περίοδο, όπου ότι οι διαθέσιμοι πόροι για επενδύσεις θα είναι περιορισμένοι. Στο πλαίσιο αυτό επεσήμανε την ανάγκη να κατευθυνθούν σε κλάδους που δημιουργούν σημαντική εγχώρια προστιθέμενη αξία και έχουν δυνατότητα διεθνούς ανταγωνιστικότητας. Η ελληνική φαρμακοβιομηχανία αποτελεί ένα τέτοιο παράδειγμα, καθώς είναι δυναμική, εξωστρεφής, με 51 εργοστάσια, 27 ερευνητικά κέντρα, ισχυρή παραγωγή γενόσημων και φαρμάκων προστιθέμενης αξίας, επενδυτικό πρόγραμμα 1,8 δισ. ευρώ μέχρι το 2028 και χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας.
Ο πρόεδρος της ΠΕΦ αναφέρθηκε και στις προκλήσεις, ξεκαθαρίζοντας ότι ο κλάδος δεν ζητά απλώς περισσότερους πόρους, αλλά μια συνεκτική, στοχευμένη φαρμακευτική πολιτική για την επόμενη πενταετία. Όπως ο ίδιος σημείωσε, αυτή πρέπει να βασίζεται στον έλεγχο της κατανάλωσης, στην αξιοποίηση ψηφιακών δεδομένων, στην ορθολογική αξιολόγηση και αποζημίωση της καινοτομίας, στην ενίσχυση των παλαιών και γενόσημων φαρμάκων ώστε να δημιουργείται χώρος για νέες θεραπείες και στη μείωση των συμμετοχών των ασφαλισμένων. Παράλληλα, απαιτούνται φορολογικά κίνητρα, υπεραποσβέσεις για R&D και άρση στρεβλώσεων που επιβαρύνουν δυσανάλογα τον κλάδο.