Νυχτερίδες είναι η πηγή ανεξήγητης οξείας αναπνευστικής νόσου και εγκεφαλίτιδας στο Μπαγκλαντές

Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Emerging Infectious Diseases του CDC, αναγνωρίζει τις νυχτερίδες ως την πηγή μιας συσσώρευσης κρουσμάτων ανεξήγητων οξέων αναπνευστικών ασθενειών και εγκεφαλίτιδας στο Μπαγκλαντές, προσφέροντας κρίσιμες πληροφορίες για το πώς οι ζωονόσοι μπορούν να μεταδοθούν στους ανθρώπους.

Τι διαπίστωσε η νέα μελέτη

Ερευνητές που μελετούν στο Μπαγκλαντές ανεξήγητες περιπτώσεις σοβαρής αναπνευστικής ασθένειας, που συνοδεύονται από νευρολογικά συμπτώματα, εντόπισαν ιικό γενετικό υλικό, το οποίο σχετίζεται στενά με τους ιούς που μεταδίδονται από τις νυχτερίδες. Η επιδημιολογική ανάλυση έδειξε οδούς έκθεσης που συνάδουν με την μετάδοση από τις νυχτερίδες και όχι με τη διαρκή μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Βασικά ευρήματα:

• Οι ερευνητές αναγνώρισαν τους ιούς PRV (Pteropine orthoreoviruses), μια ομάδα νεοεμφανιζόμενων ιών που μεταδίδονται από νυχτερίδες, ως την αιτία για μια προηγουμένως ανεξήγητη ασθένεια σε 5 ασθενείς από το Μπαγκλαντές, ένας εκ των οποίων τελικά πέθανε από ανεξήγητη ασθένεια.
• Τα ευρήματα σηματοδοτούν την πρώτη τεκμηριωμένη ανίχνευση ορθορεοϊού από νυχτερίδες (ενός είδους ιού δίκλωνου RNA) σε ανθρώπινα περιστατικά οξείας αναπνευστικής νόσου και εγκεφαλίτιδας στο Μπαγκλαντές.
• Και οι 5 ασθενείς είχαν καταναλώσει πρόσφατα ωμό χυμό χουρμαδιάς (μια λιχουδιά που απολαμβάνουν και οι νυχτερίδες κατά τους χειμερινούς μήνες), που είναι γνωστό μέσο μόλυνσης και από τον ιό Nipah στο Μπαγκλαντές.
• Οι 5 ασθενείς νοσηλεύτηκαν μεταξύ 2022 και 2023 και είχε πιθανολογηθεί ότι μολύνθηκαν από τον ιό Nipah, αλλά βρέθηκαν αρνητικοί παρά τα παρόμοια συμπτώματα, όπως πυρετό, έμετο, πονοκέφαλο, κόπωση, αυξημένη σιελόρροια, αναπνευστικές και νευρολογικές επιπλοκές.
• Προς το παρόν δεν υπάρχουν ενδείξεις εκτεταμένης μετάδοσης στην κοινότητα
• Το μοτίβο υποδηλώνει σποραδικά συμβάντα ζωονόσων, όπου οι ιοί μεταπηδούν από τα ζώα στους ανθρώπους, αλλά δεν εξαπλώνονται ακόμη αποτελεσματικά μεταξύ των ανθρώπων. Αν δεν περιοριστούν και υποστούν τις κατάλληλες μεταλλάξεις, τότε δεν αποκλείεται φυσικά και αυτό το ενδεχόμενο.

Γιατί οι νυχτερίδες αποτελούν κοινή πηγή ζωονόσων

Οι νυχτερίδες είναι αναγνωρισμένες “δεξαμενές” για ένα ευρύ φάσμα ιών, που μπορούν να μολύνουν τους ανθρώπους. Αρκετοί βιολογικοί και οικολογικοί παράγοντες εξηγούν το γιατί.

Οι νυχτερίδες:

• Αποτελούν τη φυσική δεξαμενή πολυάριθμων γνωστών και νέων ζωονόσων, συμπεριλαμβανομένων των ιών της λύσσας, του Nipah, του Hendra, του Marburg και του SARS1.
• Ζουν σε μεγάλες, πυκνές αποικίες που διευκολύνουν την ιική κυκλοφορία
• Έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής, επιτρέποντας στους ιούς να επιμένουν και να μεταλλάσσονται με την πάροδο του χρόνου
• Διαθέτουν μοναδικό ανοσοποιητικό σύστημα, που ανέχεται ιογενείς λοιμώξεις χωρίς να τους προκαλεί σοβαρή ασθένεια

Αυτός ο συνδυασμός επιτρέπει στις νυχτερίδες να φιλοξενούν ιούς που μπορεί να γίνουν επικίνδυνοι όταν μεταπηδούν σε ανθρώπους χωρίς προηγούμενη ανοσία.

Πώς μπορεί να εξαπλωθεί ένας ιός PRV στους ανθρώπους

Η μελέτη υποδηλώνει ότι η ανθρώπινη μόλυνση πιθανότατα συνέβη μέσω έμμεσης επαφής με εκκρίσεις νυχτερίδας, όπως σάλιο, ούρα ή κόπρανα, παρά μέσω άμεσων δαγκωμάτων νυχτερίδας.

Συνήθεις οδοί έκθεσης:

• Μολυσμένες πηγές τροφίμων ή νερού
• Διαβίωση ή εργασία κοντά σε φωλιές νυχτερίδων
• Περιβαλλοντική έκθεση σε κλειστούς ή κακώς αεριζόμενους χώρους

Αυτό το μοτίβο αντικατοπτρίζει πιστά προηγούμενα περιστατικά με ιούς που σχετίζονται με νυχτερίδες.

Γιατί εμφανίστηκαν τόσο αναπνευστικές ασθένειες όσο και εγκεφαλίτιδα

Μία από τις πιο ανησυχητικές πτυχές ήταν ο συνδυασμός εμπλοκής των πνευμόνων και του εγκεφάλου.

Ορισμένοι ιοί που μεταδίδονται από νυχτερίδες είναι νευροτρόποι, που σημαίνει ότι μπορούν να εισβάλουν στο νευρικό σύστημα. Αφού εισέλθουν στο σώμα μέσω της αναπνευστικής οδού, αυτοί οι ιοί μπορεί να εξαπλωθούν μέσω της κυκλοφορίας του αίματος και των νεύρων στον εγκέφαλο, προκαλώντας φλεγμονή και εγκεφαλίτιδα.

Αυτή η διπλή εμπλοκή αυξάνει τη σοβαρότητα και περιπλέκει τη διάγνωση, καθώς τα συμπτώματα μπορεί αρχικά να μοιάζουν με κοινές αναπνευστικές λοιμώξεις, πριν εμφανιστούν νευρολογικά συμπτώματα.

Πώς συγκρίνεται αυτό με την πανδημία COVID-19

Τα ευρήματα αναπόφευκτα προκαλούν σύγκριση με τον SARS-CoV-2, ο οποίος πιστεύεται ευρέως ότι προήλθε από νυχτερίδες πριν προσαρμοστεί στους ανθρώπους, πιθανώς μέσω ενός ενδιάμεσου ξενιστή.

Οι ομοιότητες περιλαμβάνουν:

• Ζωικές δεξαμενές (νυχτερίδες) με γενετικά ποικίλους ιούς
• Πρώτα ανθρώπινα κρούσματα που συνδέονται με την περιβαλλοντική έκθεση
• Σοβαρή αναπνευστική νόσος ως κυρίαρχο χαρακτηριστικό

Ορισμένες βασικές διαφορές είναι επίσης σημαντικές:

Σε αντίθεση με την COVID-19, τα κρούσματα PRV στο Μπαγκλαντές δεν έδειξαν συνεχή μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο, περιορίζοντας το μέγεθος και την εξάπλωση της επιδημίας. Αυτή η διάκριση υπογραμμίζει ότι η εξάπλωση από μόνη της δεν σημαίνει φυσικά ότι υπάρχει κίνδυνος πανδημίας. Η προσαρμογή του ιού και η αποτελεσματικότητα της μετάδοσης του ιού είναι καθοριστικοί παράγοντες για οποιαδήποτε τέτοια εξέλιξη.

Γιατί το Μπαγκλαντές είναι ιδιαίτερα ευάλωτο σε συμβάντα εξάπλωσης

Το Μπαγκλαντές έχει βιώσει προηγούμενες επιδημίες, που σχετίζονται με νυχτερίδες, λόγω επικαλυπτόμενων ανθρώπινων και άγριων ενδιαιτημάτων:

• Πυκνός πληθυσμός που ζει κοντά σε φυσικά ενδιαιτήματα νυχτερίδων
• Γεωργικές πρακτικές που φέρνουν σε επαφή ανθρώπους και νυχτερίδες
• Περιορισμένα εμπόδια μεταξύ άγριας ζωής και πηγών τροφής ή νερού

Αυτές οι συνθήκες αυξάνουν τις ευκαιρίες για τους ζωονόσους να περάσουν στους ανθρώπους, ακόμη και όταν η μετάδοση παραμένει αναποτελεσματική.

Τι σημαίνει αυτό για την παγκόσμια δημόσια υγεία

Αυτή η μελέτη ενισχύει την ιδέα ότι οι απειλές πανδημίας συχνά εμφανίζονται σιωπηλά και τοπικά πριν αναγνωριστούν σε παγκόσμιο επίπεδο. Τα περισσότερα περιστατικά διάχυσης περνούν απαρατήρητα ή εξαφανίζονται γρήγορα, αλλά το καθένα αντιπροσωπεύει μια ευκαιρία για έναν ιό να προσαρμοστεί (μεταλλαχθεί).

Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία για:

• Πρώιμη επιτήρηση ανεξήγητων σοβαρών ασθενειών
• Παρακολούθηση πληθυσμών νυχτερίδων και οδών έκθεσης του ανθρώπου
• Ταχεία διερεύνηση νευρολογικών συμπτωμάτων παράλληλα με αναπνευστικές ασθένειες

Η πρόληψη μελλοντικών πανδημιών εξαρτάται τόσο από την ανίχνευση αυτών των περιστατικών έγκαιρης προειδοποίησης όσο και από την αντιμετώπιση παγκόσμιων επιδημιών.

Συχνές Ερωτήσεις

Σημαίνει αυτό ότι ξεκινάει μια άλλη πανδημία;

Όχι. Η μελέτη δεν βρήκε στοιχεία για συνεχή μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο, η οποία είναι απαραίτητη για να συμβεί μια πανδημία.

Είναι οι νυχτερίδες επικίνδυνες για τον άνθρωπο;

Οι καθαυτές νυχτερίδες δεν είναι επιθετικές, αλλά μπορούν να μεταφέρουν ιούς που είναι επιβλαβείς για τον άνθρωπο υπό ορισμένες συνθήκες έκθεσης.

Σχετίζεται αυτός ο ιός με την COVID-19;

Δεν είναι ο ίδιος ιός (SARS-CoV-2), αλλά και οι δύο φέρεται να προέρχονται από νυχτερίδες και παρουσιάζουν παρόμοια δυναμική εξάπλωσης.

Μπορούν να προληφθούν αυτές οι λοιμώξεις;

Η μείωση της περιβαλλοντικής έκθεσης σε εκκρίσεις νυχτερίδων και η βελτίωση της επιτήρησης είναι βασικά προληπτικά μέτρα.

Συμπέρασμα

Νέα μελέτη παρέχει ισχυρές ενδείξεις ότι νυχτερίδες ήταν η πηγή ανεξήγητων κρουσμάτων οξείας αναπνευστικής νόσου και εγκεφαλίτιδας στο Μπαγκλαντές, υπογραμμίζοντας για άλλη μια φορά πώς οι ζωονόσοι μπορεί να απειλήσουν την ανθρώπινη υγεία.

Αν και τα κρούσματα PRV δεν κλιμακώθηκαν σε ευρεία μετάδοση, οι ομοιότητες με την πρώιμη δυναμική της COVID-19 υπογραμμίζουν τη σημασία της διαρκούς επαγρύπνησης.

Πηγές:
medicalxpress.com
who.int
cdc.gov