ΥΓΕΙΑ

Ο ιός HPV είναι πιο συχνός απ’ όσο νομίζετε - Τι θέλουν οι γιατροί να γνωρίζετε

Μιχάλης Θερμόπουλος

Ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) είναι μια από τις πιο διαδεδομένες ιογενείς λοιμώξεις παγκοσμίως, ωστόσο παραμένει βαθιά παρεξηγημένος.

Ο ιός HPV είναι πιο συχνός απ’ όσο νομίζετε - Τι θέλουν οι γιατροί να γνωρίζετε
Bigstock

Πολλοί συνδέουν τον HPV μόνο με τον καρκίνο ή υποθέτουν ότι είναι σπάνιος, επικίνδυνος σε κάθε περίπτωση ή σημάδι επικίνδυνης συμπεριφοράς.

Στην πραγματικότητα, οι γιατροί τονίζουν ότι ο HPV είναι εξαιρετικά συχνός, συνήθως ακίνδυνος και συχνά προσωρινός και η παρεξήγησή του μπορεί να προκαλέσει περιττό φόβο, στίγμα και χαμένες ευκαιρίες για πρόληψη.

Τι ακριβώς είναι ο HPV;

Ο HPV είναι μια ομάδα περισσότερων από 200 σχετικών ιών, που μολύνουν το δέρμα και τους βλεννογόνους ιστούς. Ορισμένοι τύποι επηρεάζουν περιοχές όπως τα χέρια ή τα πόδια, ενώ άλλοι μεταδίδονται μέσω στενής επαφής δέρματος-με-δέρμα και επηρεάζουν τις περιοχές των γεννητικών οργάνων και του λαιμού.

Κλινικά, οι γιατροί ομαδοποιούν τον HPV σε δύο τύπους:

  1. Χαμηλού κινδύνου: Μπορεί να προκαλέσουν κονδυλώματα των γεννητικών οργάνων, αλλά δεν οδηγούν σε καρκίνο
  2. Υψηλού κινδύνου: Μπορεί να επιμένουν και, σε βάθος ετών, να συμβάλλουν σε ορισμένους καρκίνους

Οι περισσότερες λοιμώξεις από HPV δεν προκαλούν καθόλου συμπτώματα και υποχωρούν φυσικά χωρίς θεραπεία.

Γιατί οι γιατροί λένε ότι “σχεδόν όλοι” κολλάνε HPV σε κάποια φάση της ζωής τους

Ένα από τα πιο σημαντικά γεγονότα που τονίζουν οι γιατροί είναι η επικράτηση του ιού στην κοινότητα. Τα επιδημιολογικά δεδομένα δείχνουν σταθερά ότι η πλειοψηφία των σεξουαλικά ενεργών ατόμων θα εκτεθεί στον HPV κάποια στιγμή, συχνά μέσα στα πρώτα χρόνια της σεξουαλικής δραστηριότητας.

Βασικές ιατρικές πραγματικότητες:

  • Ο HPV μεταδίδεται γενικότερα μέσω επαφής δέρματος-με-δέρμα, όχι μόνο μέσω διεισδυτικού σεξ
  • Τα προφυλακτικά μειώνουν τον κίνδυνο αλλά δεν τον εξαλείφουν εντελώς
  • Η μόλυνση συχνά συμβαίνει χωρίς κανείς να το συνειδητοποιήσει

Επειδή το ανοσοποιητικό σύστημα συνήθως εξαλείφει τον ιό από μόνο του, πολλοί δεν μαθαίνουν ποτέ ότι είχαν HPV, γι' αυτό και μεταδίδεται τόσο εύκολα και αθόρυβα.

Η διαφορά μεταξύ μόλυνσης και ασθένειας

Μια σημαντική πηγή φόβου γύρω από τον HPV προέρχεται από τη σύγχυση της μόλυνσης με το αποτέλεσμα. Οι γιατροί τονίζουν ότι:

  • Οι περισσότερες λοιμώξεις από HPV υποχωρούν εντός 1-2 ετών
  • Μόνο ένα μικρό ποσοστό λοιμώξεων επιμένει μακροπρόθεσμα
  • Η ανάπτυξη καρκίνου συνήθως απαιτεί πολλά χρόνια επίμονης μόλυνσης, σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες κινδύνου

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο τακτικός έλεγχος και ο εμβολιασμός είναι τόσο αποτελεσματικοί: διακόπτουν την μακρά διαδικασία, που οδηγεί από την μόλυνση στην ασθένεια.

Hpv-kondilomata-ios-anthropinon-thilomaton

HPV και καρκίνος: Ποιος είναι πραγματικά ο κίνδυνος

Ορισμένοι τύποι HPV υψηλού κινδύνου συνδέονται με καρκίνους του τραχήλου της μήτρας, του πρωκτού, του πέους, του λαιμού και άλλων περιοχών. Ωστόσο, ο καρκίνος δεν είναι αναπόφευκτη συνέπεια του HPV.

Από κλινική άποψη:

  • Η επίμονη λοίμωξη (όχι απλά η έκθεση) είναι ο βασικός παράγοντας κινδύνου
  • Ο τακτικός έλεγχος/εξέταση ανιχνεύει προκαρκινικές αλλαγές πολύ πριν αναπτυχθεί ο καρκίνος
  • Ο εμβολιασμός μειώνει δραματικά τον κίνδυνο καρκίνων, που σχετίζονται με τον HPV

Οι γιατροί είναι σαφείς: Οι καρκίνοι που σχετίζονται με τον HPV είναι σε μεγάλο βαθμό αποτρέψιμοι με τα ήδη διαθέσιμα εργαλεία.

Τι θέλουν οι γιατροί να γνωρίζουν όλοι για το εμβόλιο HPV

Οι ιατρικοί οργανισμοί παγκοσμίως θεωρούν το εμβόλιο HPV ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία πρόληψης του καρκίνου στη σύγχρονη ιατρική. Τονίζουν ότι:

  • Το εμβόλιο λειτουργεί καλύτερα όταν χορηγείται πριν από την έκθεση, αλλά εξακολουθεί να προσφέρει οφέλη και μετά αυτής
  • Δεν θεραπεύει υπάρχουσες λοιμώξεις, αλλά προλαμβάνει μελλοντικές
  • Προστατεύει από τους πιο επικίνδυνους τύπους HPV

Είναι σημαντικό ότι ο εμβολιασμός συνιστάται και για τα δύο φύλα, αντανακλώντας τον ρόλο που παίζει ο HPV σε καρκίνους πέρα από τον τράχηλο.

Το πρόβλημα του κοινωνικού στιγματισμού: Γιατί η παρεξήγηση του HPV προκαλεί βλάβη

Ο HPV προκαλεί περιττή ντροπή, επειδή μεταδίδεται σεξουαλικά, παρά το γεγονός ότι είναι εξαιρετικά συχνός και συνήθως παροδικός και κλινικά ασήμαντος.

Οι γιατροί σημειώνουν συνεχώς ότι το κοινωνικό στίγμα αποθαρρύνει τους ανθρώπους από το να κάνουν εξετάσεις, να εμβολιαστούν ή να κάνουν ερωτήσεις στους γιατρούς τους. Όλα αυτά αυξάνουν τους κινδύνους για την δημόσια υγεία, αντί να τους μειώνουν.

Συχνές Ερωτήσεις

Εάν ο HPV είναι τόσο συχνός, γιατί οι γιατροί δεν μας εξετάζουν όλους γι’ αυτόν;

Ο τακτικός έλεγχος HPV είναι στοχευμένος, επειδή οι περισσότερες μολύνσεις υποχωρούν από μόνες τους. Ο έλεγχος επικεντρώνεται σε καταστάσεις όπου η επίμονη λοίμωξη είναι πιο πιθανό να προκαλέσει βλάβη, όπως ο κίνδυνος καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Γίνεται να έχω HPV επί χρόνια χωρίς να το γνωρίζω;

Ναι. Ο HPV μπορεί να παραμείνει “σιωπηλός” για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Γι' αυτό ο τακτικός έλεγχος έχει σημασία ακόμη και σε μακροχρόνιες, μονογαμικές σχέσεις.

Η λοίμωξη με HPV σημαίνει ότι ο/η σύντροφός μου διέπραξε απιστία;

Όχι. Ο HPV μπορεί να παραμείνει απαρατήρητος για χρόνια, καθιστώντας αδύνατο να προσδιοριστεί πότε ή από ποιον αποκτήθηκε.

Συμπέρασμα

Ο ιός HPV δεν είναι μια σπάνια νόσος, αλλά ένα φυσιολογικό μέρος της ανθρώπινης βιολογίας σε έναν σεξουαλικά ενεργό πληθυσμό. Οι γιατροί θέλουν όλοι κατανοήσουμε, ότι η έκθεση είναι συχνή, τα αποτελέσματα είναι συνήθως καλοήθη και οι σοβαρές επιπλοκές μπορούν σε μεγάλο βαθμό να προληφθούν μέσω εμβολιασμού, προληπτικού ελέγχου και σωστής πληροφόρησης.

Πηγές:
nationalgeographic.com
who.int
cdc.gov
mayoclinic.org
nhs.uk