Χειμώνας και πονόλαιμος στα παιδιά: Πώς να τον προλάβετε και να τον αντιμετωπίσετε

Ο χειμώνας είναι η εποχή κατά την οποία ο πονόλαιμος κάνει την παρουσία του πιο έντονη. Οι χαμηλές θερμοκρασίες και οι απότομες αλλαγές της, καθώς και οι κλειστοί χώροι δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για την εμφάνισή του και «θύματά» του είναι ενήλικες και παιδιά.

Ειδικά στην περίπτωση των παιδιών, ο πονόλαιμος μπορεί να κάνει δύσκολες ακόμη και τις πιο απλές καθημερινές στιγμές: Το φαγητό, το παιχνίδι, την επικοινωνία. Αν και στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για ένα παροδικό σύμπτωμα, κάποιες φορές μπορεί να αποτελεί ένδειξη λοίμωξης που χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή. Γι’ αυτό είναι σημαντικό οι γονείς να γνωρίζουν τι είναι ο πονόλαιμος, ποια συμπτώματα τον συνοδεύουν και πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν όσο το δυνατόν πιο γρήγορα.

Τι είναι ο πονόλαιμος

Ο πονόλαιμος, γνωστός και ως φαρυγγίτιδα ή λοίμωξη του λαιμού, είναι μία φλεγμονή του φάρυγγα, δηλαδή του πίσω μέρους του λαιμού. Συχνά συνοδεύεται και από φλεγμονή των αμυγδαλών, γι’ αυτό παλαιότερα χρησιμοποιούνταν ο όρος αμυγδαλίτιδα. Αποτελεί ένα από τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού σε όλες της ηλικίες και μπορεί να είναι το πρώτο σημάδι κρυολογήματος, γρίπης, μονοπυρήνωσης ή μίας άλλης ασθένειας.

Στις περισσότερες περιπτώσεις ο πονόλαιμος προκαλείται από τη μόλυνση με έναν ιό ενώ, πιο σπάνια, μπορεί να οφείλεται σε βακτηριακή λοίμωξη όπως ο στρεπτόκοκκος, ο οποίος απαιτεί διαφορετική αντιμετώπιση και ιατρική αξιολόγηση.

Τα κύρια συμπτώματα

Τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν από παιδί σε παιδί, ωστόσο τα πιο συνηθισμένα περιλαμβάνουν ερεθισμένο, κόκκινο λαιμό, ρινική καταρροή ή βουλωμένη μύτη, ξηρό βήχα, βραχνάδα, ερυθρότητα των ματιών, πόνο στον λαιμό, πυρετό, πρησμένους αδένες στον λαιμό, ερυθρότητα στο πίσω μέρος του στόματος και φαγούρα στον λαιμό.

Σε περιπτώσεις βακτηριακής λοίμωξης όπως ο στρεπτόκοκκος, τα συμπτώματα ενδέχεται να είναι ελαφρώς διαφορετικά. Για παράδειγμα, τα βρέφη μπορεί να εμφανίσουν πυρετό, πολύ κόκκινες αμυγδαλές και πρησμένους λεμφαδένες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η επικοινωνία με τον παιδίατρο είναι απαραίτητη ώστε να σας συμβουλεύσει ιατρικά για την κατάλληλη θεραπεία.

Πώς μπορείτε να προλάβετε την εμφάνιση του πονόλαιμου

Είναι γνωστό ότι η πρόληψη παίζει σημαντικό ρόλο και ορισμένες απλές συνήθειες μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης του πονόλαιμου όπως:

• Η χρήση υγραντήρα στο σπίτι για τη μείωση της παραγόμενης ποσότητας ξηρού αέρα αλλά και για να διατηρήσετε υγρό τον λαιμό των παιδιών
• Η αποφυγή υπερβολικά πολυσύχναστων χώρων
• Συχνό πλύσιμο χεριών
• Αποφυγή επαφής με άτομα που έχουν πονόλαιμο ή συμπτώματα κρυολογήματος
• Αποφυγή κοινής χρήσης ποτηριών, μαχαιροπίρουνων και άλλων αντικειμένων τα οποία μπορεί να έχουν χρησιμοποιηθεί από άλλο άτομο
• Καλό πλύσιμο με νερό και απολυμαντικό σαπούνι και ξέπλυμα των παιχνιδιών που μασούν ή πιπιλίζουν τα μικρά παιδιά με φαρυγγίτιδα
• Άμεση απόρριψη τυχόν βρώμικων ιστών από ρινική καταρροή και φτάρνισμα και στη συνέχεια πλύσιμο των χεριών.

Θεραπεία και φροντίδα στο σπίτι

Όταν το παιδί έχει πονόλαιμο, η φροντίδα στο σπίτι μπορεί να του προσφέρει σημαντική ανακούφιση. Κρύα τρόφιμα όπως το παγωτό και ροφήματα μπορούν να καταπραΰνουν τον ερεθισμό, ενώ σπρέι λαιμού ή παστίλιες κατάλληλες για παιδιά, πάντα έχοντας συμβουλευτεί φαρμακοποιό, διαθέτουν συγκεκριμένα συστατικά που βοηθούν στην ανακούφιση του πονόλαιμου και στην επούλωση.

Παράλληλα, είναι σημαντικό να παρακολουθείτε την εξέλιξη των συμπτωμάτων. Αν, για παράδειγμα, παρατηρήσετε ότι το παιδί σας δυσκολεύεται να αναπνεύσει ή να καταπιεί, αρνείται να πιει νερό ή πίνει πολύ λιγότερο από το κανονικό, έχει δυσκαμψία ή υψηλό πυρετό, έντονο πυρετό (από 38° C και πάνω), πονάει πολύ ή είναι ασυνήθιστα νωθρό, θα πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα στον παιδίατρο. Ειδικά αν το παιδί σας έχει εξάνθημα, πονοκέφαλο, στομαχόπονο ή έμετο, ή ήρθε σε επαφή με κάποιο άτομο με στρεπτόκοκκο, οφείλετε να αναζητήσετε ιατρική συμβουλή για να ελεγχθεί αν έχει στρεπτόκοκκο (ή άλλες λοιμώξεις).

Ο πονόλαιμος μπορεί να είναι δύσκολος για τα παιδιά (και να προκαλεί άγχος στους γονείς). Με σωστή ενημέρωση, έγκαιρη παρατήρηση και φροντίδα στο σπίτι, τα περισσότερα παιδιά ανακουφίζονται γρήγορα και επιστρέφουν σύντομα στο παιχνίδι και στις αγαπημένες τους δραστηριότητες.

Σημείωση: Οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας.

Πηγές:

1. Kidshealth. First Aid: Sore Throat. Available at: First Aid: Sore Throat (for Parents) - Nemours Kids Health

2. Harvard Health Publishing. Sore throat (Pharyngitis). Διαθέσιμο σε: https://www.health.harvard.edu/diseases-and-conditions/sore-throat-pharyngitis-a-to-z

3. Healthline. What to Do When Your Baby Has a Sore Throat. Διαθέσιμο σε: Sore Throat in Baby: Symptoms, Home Remedies, Seeking Help (healthline.com)

4. Harvard Health Publishing. When to worry about your child's sore throat. Διαθέσιμο σε: When to worry about your child's sore throat - Harvard Health