ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Τι συμβαίνει με το ζάχαρο όταν τρώτε ζυμαρικά με κόκκινη σάλτσα

Μιχάλης Θερμόπουλος

Τα ζυμαρικά με σάλτσα ντομάτας συχνά θεωρούνται ως «βόμβα σακχάρου στο αίμα», ειδικά από άτομα που προσπαθούν να διαχειριστούν τα επίπεδα γλυκόζης.

Τι συμβαίνει με το ζάχαρο όταν τρώτε ζυμαρικά με κόκκινη σάλτσα
Bigstock

Στην πραγματικότητα, η αντίδραση του σώματος σε αυτό το γεύμα είναι πιο πολύπλοκη απ' ό,τι πολλοί υποθέτουν.

Οι αλλαγές στο σάκχαρο του αίματος δεν εξαρτώνται μόνο από τα καθαυτά ζυμαρικά, αλλά και από τον τρόπο παρασκευής τους, με τι συνδυάζονται και πώς το σώμα επεξεργάζεται τους υδατάνθρακες.

Πώς οι υδατάνθρακες στα ζυμαρικά επηρεάζουν το σάκχαρο του αίματος

Τα ζυμαρικά είναι κυρίως πηγή αμύλου, το οποίο διασπάται σε γλυκόζη κατά την πέψη. Μόλις απορροφηθεί, η γλυκόζη εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος, ωθώντας το πάγκρεας να απελευθερώσει ινσουλίνη, ώστε τα κύτταρα να μπορούν να χρησιμοποιήσουν ή να αποθηκεύσουν αυτήν την ενέργεια (θερμίδες).

Ωστόσο, τα ζυμαρικά συμπεριφέρονται διαφορετικά από πολλούς άλλους επεξεργασμένους υδατάνθρακες. Η συμπαγής δομή τους επιβραδύνει την πέψη, πράγμα που σημαίνει ότι η γλυκόζη εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος πιο σταδιακά και όχι μονομιάς. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τα ζυμαρικά συχνά προκαλούν μια μέτρια, όχι απότομη, αύξηση του σακχάρου στο αίμα σε σύγκριση με άλλα τρόφιμα όπως το λευκό ψωμί ή τα ζαχαρούχα σνακ.

Ο ρόλος της σάλτσας ντομάτας στη διακύμανση του ζαχάρου

Η σάλτσα ντομάτας συνεισφέρει πολύ λίγους υδατάνθρακες σε σύγκριση με τα ζυμαρικά, αλλά παίζει σημαντικό υποστηρικτικό ρόλο. Οι ντομάτες είναι φυσικά όξινες και περιέχουν φυτικές ίνες, αντιοξειδωτικά και φυτικές ενώσεις που μπορούν να επιβραδύνουν τη γαστρική κένωση.

Αυτή η οξύτητα και οι φυτικές ίνες:

  • Καθυστερούν την απορρόφηση υδατανθράκων
  • Μειώνουν την ταχύτητα απελευθέρωσης γλυκόζης στην κυκλοφορία του αίματος
  • Μετριάζουν τις αυξήσεις σακχάρου στο αίμα μετά το γεύμα

Όταν η σάλτσα ντομάτας είναι απλή και όχι γλυκιά, τείνει να αμβλύνει τις αιχμές σακχάρου στο αίμα αντί να τις επιδεινώνει.

Ζάχαρο: Γιατί τα ζυμαρικά με σάλτσα ντομάτας επιδρούν διαφορετικά από τα σκέτα

Όταν τρώτε σκέτα ζυμαρικά, το σάκχαρο στο αίμα αυξάνεται πιο γρήγορα. Όταν τα τρώτε με σάλτσα ντομάτας, διάφοροι μηχανισμοί δρουν συνδυαστικά:

  • Η οξύτητα της ντομάτας επιβραδύνει την πέψη
  • Οι φυτικές ίνες μειώνουν ελαφρώς την ταχύτητα απορρόφησης γλυκόζης
  • Το γεύμα γίνεται πιο περίπλοκο, όχι καθαρά αμυλούχο

Αυτός ο συνδυασμός εξηγεί γιατί τα ζυμαρικά με σάλτσα ντομάτας συχνά παράγουν μια πιο σταθερή καμπύλη σακχάρου στο αίμα από την αναμενόμενη.

pasta tomato sauce

Τι ρόλο παίζουν το μέγεθος μερίδας και η μέθοδος μαγειρέματος

Η επίδραση του εν λόγω γεύματος στο σάκχαρο του αίματος επηρεάζεται έντονα από την ποσότητα των ζυμαρικών και τον τρόπο μαγειρέματος. Τα πολύ μαγειρεμένα ζυμαρικά γίνονται πιο μαλακά και πιο εύπεπτα, οδηγώντας σε ταχύτερη απελευθέρωση γλυκόζης. Τα πιο σφιχτά (al dente) ζυμαρικά χωνεύονται πιο αργά.

Οι μεγαλύτερες μερίδες αυξάνουν το συνολικό φορτίο γλυκόζης, ακόμη και αν η αύξηση είναι σταδιακή. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η μετριοπαθής κατανάλωση παραμένει σημαντική, ειδικά για άτομα με αντίσταση στην ινσουλίνη ή διαβήτη.

Η σημασία του τι προσθέτετε στο πιάτο

Τα ζυμαρικά με σάλτσα ντομάτας σπάνια τρώγονται μεμονωμένα. Η προσθήκη πρωτεΐνης, λίπους και λαχανικών αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνεται το σάκχαρο στο αίμα.

Γεύματα που περιλαμβάνουν ελαιόλαδο, τυρί ή άπαχη πρωτεΐνη και λαχανικά τείνουν να επιβραδύνουν περαιτέρω την πέψη και να μειώνουν τις κορυφές γλυκόζης μετά το γεύμα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τα παραδοσιακά πιάτα ζυμαρικών μεσογειακού τύπου είναι συχνά καλύτερα ανεκτά από τα απλά μπολ ζυμαρικών.

Ατομικές διαφορές στην επίπτωση του γεύματος στο ζάχαρο

Δεν ανταποκρίνονται όλοι στα ζυμαρικά με τον ίδιο τρόπο. Παράγοντες που επηρεάζουν την επίπτωση του γεύματος στο σάκχαρο του αίματος περιλαμβάνουν:

  • Ευαισθησία στην ινσουλίνη
  • Μικροβίωμα του εντέρου
  • Επίπεδο φυσικής δραστηριότητας
  • Ώρα της ημέρας

Μερικοί βιώνουν ελάχιστες αυξήσεις/κορυφώσεις ζαχάρου, ενώ άλλοι πιο έντονες. Αυτή η μεταβλητότητα εξηγεί γιατί οι αποκρίσεις γλυκόζης δεν μπορούν να προβλεφθούν μόνο από την τροφή.

Spaghetti pasta with tomato sauce and basil herb garnish

Τι σημαίνει αυτό για όσους προσέχουν το σάκχαρό τους

Για τους περισσότερους, τα ζυμαρικά με σάλτσα ντομάτας μπορούν να ενταχθούν σε μια ισορροπημένη διατροφή χωρίς να προκαλέσουν ακραίες αυξήσεις στο σάκχαρο του αίματος. Οι βασικοί παράγοντες είναι το μέγεθος της μερίδας, το μαγείρεμα και η συνολική σύνθεση του γεύματος, όχι η πλήρης αποφυγή των ζυμαρικών.

Τα άτομα με διαβήτη ή προδιαβήτη μπορεί να χρειαστεί να εξατομικεύσουν την πρόσληψη, αλλά τα ζυμαρικά με σάλτσα ντομάτας είναι γενικά μια πιο σταθερή επιλογή από πολλά γεύματα με επεξεργασμένους υδατάνθρακες.

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι τα ζυμαρικά με σάλτσα ντομάτας καλύτερα για το ζάχαρο από τα ζυμαρικά με σάλτσα κρέμας;

Οι λευκές σάλτσες γενικά προσθέτουν λίπος, το οποίο μπορεί να επιβραδύνει την απορρόφηση γλυκόζης αλλά και να αυξήσει την πυκνότητα θερμίδων. Το σάκχαρο του αίματος μπορεί να αυξηθεί πιο αργά, αλλά η συνολική μεταβολική επίδραση διαφέρει.

Αλλάζουν σημαντικά τα ζυμαρικά ολικής αλέσεως την επίδραση στο σάκχαρο του αίματος;

Τα ζυμαρικά ολικής αλέσεως περιέχουν περισσότερες φυτικές ίνες, οι οποίες μπορούν να μειώσουν ελαφρώς τις αυξήσεις στη γλυκόζη, αλλά η δομή και το μέγεθος της μερίδας εξακολουθούν να έχουν μεγαλύτερη σημασία από τον τύπο σιτηρών.

Μπορούν τα ζυμαρικά με σάλτσα ντομάτας να προκαλέσουν αυξήσεις στο σάκχαρο του αίματος το βράδυ;

Ναι, ειδικά αν καταναλωθούν αργά ή σε μεγάλες μερίδες, όταν η ευαισθησία στην ινσουλίνη τείνει να είναι χαμηλότερη.

Αποτελεί ποτέ πρόβλημα η σάλτσα ντομάτας για το σάκχαρο στο αίμα;

Μόνο εάν περιέχει πρόσθετα σάκχαρα. Οι απλές σάλτσες με βάση την ντομάτα συνήθως έχουν ελάχιστη επίδραση.

Συμπέρασμα

Η κατανάλωση ζυμαρικών με σάλτσα ντομάτας αυξάνει το σάκχαρο στο αίμα, αλλά όχι τόσο απότομα όσο φοβούνται πολλοί. Η δομή των ζυμαρικών, η οξύτητα και οι φυτικές ίνες της ντομάτας, καθώς και η παρουσία άλλων τροφών, όλα συνεργάζονται για να μετριάσουν την απορρόφηση της γλυκόζης.

Όταν καταναλώνονται σε λογικές μερίδες και ως μέρος ενός ισορροπημένου γεύματος, τα ζυμαρικά με σάλτσα ντομάτας μπορούν να προκαλέσουν μια σταδιακή και διαχειρίσιμη επίδραση στο ζάχαρο αντί για μια δραματική αύξηση.

Πηγές:
verywellhealth.com
harvard.edu
nhs.uk
mayoclinic.org
niddk.nih.gov