ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Προσωπαγνωσία: Συναντώντας γνωστούς... αγνώστους

Προσωπαγνωσία: Συναντώντας γνωστούς... αγνώστους
Μπορεί να σας έχουν ξαναδεί, ωστόσο το πρόσωπό σας δεν τους θυμίζει τίποτα. Άτομα που πάσχουν από προσωπαγνωσία δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν ακόμη τους γονείς τους.

Μπορεί να σας έχουν ξαναδεί, ωστόσο το πρόσωπό σας δεν τους θυμίζει τίποτα. Άτομα που πάσχουν από προσωπαγνωσία δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν ακόμη τους γονείς τους.

Η Σίλβια Τίπμαν, μία 29χρονη πτυχιούχος βιοπληροφορικής από το Κέμνιτς, έχει μία καθημερινότητα γεμάτη προκλήσεις, καθώς δυσκολεύεται να συγκρατήσει στη μνήμη της τα χαρακτηριστικά των προσώπων. «Μία φορά συνάντησα στο δρόμο μία Ισπανίδα. Με χαιρέτησε θερμά, αλλά δεν είχα ιδέα ποια ήταν», λέει η ίδια. «Μάθαινα μαζί της ισπανικά και είχαμε συναντηθεί ήδη τρεις φορές. Αυτό με έκανε να νιώσω πολύ άβολα».

Η Σίλβια πάσχει από μία διαταραχή που οι ψυχολόγοι ονομάζουν προσωπαγνωσία. Οι ασθενείς δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν τα άτομα του περιβάλλοντός τους από τα χαρακτηριστικά του προσώπου τους.

Αυτό εμφανίζεται, για παράδειγμα, όταν παρακολουθούν ταινίες ή θεατρικές παραστάσεις. Δεν είναι λίγες οι φορές που ξεχνούν τα δρώντα πρόσωπα στη ροή του έργου ήδη από την επόμενη σκηνή. Χειρότερο, όμως, είναι όταν συναντά κανείς ανθρώπους που ήδη γνωρίζει. «Μερικοί εκνευρίζονται. Κάποιοι με θεωρούν ψηλομύτα όταν δεν τους αναγνωρίζω», λέει η Σ. Τίπμαν.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες τουλάχιστον τρία στα εκατό άτομα αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην αναγνώριση των προσώπων.

Όπως εξηγεί ο καθηγητής Βιολογικής και Γνωστικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βέρνης, Γιάνεκ Λομπμάιερ, που ειδικεύεται στο συγκεκριμένο ερευνητικό πεδίο, το πρόβλημα στη συγκεκριμένη διαταραχή είναι αποκλειστικά η αδυναμία του πάσχοντος να θυμάται τα χαρακτηριστικά των προσώπων.

Η συγκεκριμένη διαταραχή είναι εκ γενετής, αλλά μπορεί να εκδηλωθεί και ως αποτέλεσμα κάποιου τραυματισμού ή εγκεφαλικών επεισοδίων, που πλήττουν συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου.

Μάλιστα, είναι πιθανό σε ακραίες περιπτώσεις οι πάσχοντες να μην μπορούν να αντιληφθούν ότι έχουν κάποιο πρόσωπο μπροστά τους.

Η προσωπαγνωσία είναι αποτέλεσμα δυσλειτουργίας διαφορετικών αντιληπτικών δομών στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Οι υγιείς άνθρωποι πρώτα επεξεργάζονται τη μορφή, όταν πρωτοβλέπουν ένα πρόσωπο, ακολούθως το ερέθισμα προωθείται σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου, στην περιοχή των κροτάφων, ενώ ένα τρίτο τμήμα του εγκεφάλου εξετάζει αν έχουν καταγραφεί προηγούμενα βιώματα με το εκάστοτε πρόσωπο.

Επίσης, ένας ξεχωριστός τομέας του εγκεφάλου επεξεργάζεται τη μιμική του προσώπου και τις κινήσεις των ματιών και ένας άλλος επικεντρώνεται στα σταθερά χαρακτηριστικά.

«Όλοι οι τομείς πρέπει να συνεργάζονται καλά, σαν ορχήστρα, προκειμένου να αναγνωριστεί ένα πρόσωπο. Όταν αυτό δεν συμβαίνει, δημιουργούνται προβλήματα», εξηγεί ο Λομπμάιερ, σημειώνοντας ότι  πολλοί πάσχοντες αγνοούν ότι φέρουν αυτή τη διαταραχή.

Οι περισσότεροι νομίζουν ότι έχουν κακή μνήμη ή προβλήματα συγκέντρωσης. Ωστόσο, ακόμη και πρόσωπα με προσωπαγνωσία μπορούν να αντεπεξέλθουν σχετικά εύκολα στις καθημερινές συναντήσεις, βρίσκοντας άλλους τρόπους να αναγνωρίζουν γνωστά άτομα. «Τα θυμούνται, για παράδειγμα, από το βάδισμα, τα ρούχα που φορούν ή τη φωνή» εξηγεί ο Γιάνεκ Λομπμάιερ.