Ο κρύος καιρός δεν σας αρρωσταίνει - Να τι πραγματικά φταίει

Η ιδέα ότι ο κρύος καιρός από μόνος του αρρωσταίνει τους ανθρώπους είναι βαθιά ριζωμένη στην καθημερινή σκέψη. Ωστόσο, η σύγχρονη ιατρική επιστήμη σκιαγραφεί μια πιο λεπτή και πιο ενδιαφέρουσα εικόνα.

Ο κρύος καιρός δεν προκαλεί άμεσα κρυολογήματα ή γρίπη, αλλά μπορεί να δημιουργήσει συνθήκες που κάνουν τις ιογενείς λοιμώξεις πιο εύκολο να συλληφθούν και να μεταδοθούν και πιο δύσκολο να καταπολεμηθούν.

Τι προκαλεί πραγματικά κρυολογήματα και γρίπη

Τα κρυολογήματα και η γρίπη προκαλούνται από ιούς, όχι από την έκθεση στον κρύο αέρα. Το κοινό κρυολόγημα προκαλείται συχνότερα από ρινοϊούς, ενώ η γρίπη προκαλείται από ιούς γρίπης. Αυτά τα παθογόνα εξαπλώνονται μέσω σταγονιδίων αναπνοής, μολυσμένων επιφανειών και στενής επαφής με μολυσμένα άτομα.

Από ιατρική άποψη, η μόλυνση απαιτεί έκθεση σε έναν ιό. Χωρίς αυτήν την έκθεση, καμία χαμηλή θερμοκρασία και κρύος αέρας δεν θα αρρωστήσει κάποιον. Αυτό είναι ένα βασικό σημείο που οι γιατροί τονίζουν επανειλημμένα.

Γιατί η ασθένεια κορυφώνεται ούτως ή άλλως στον κρύο καιρό

Εάν το καθαυτό κρύο δεν προκαλεί ασθένεια, γιατί τα κρυολογήματα και η γρίπη αυξάνονται τον χειμώνα;

Οι ερευνητές επισημαίνουν έναν συνδυασμό περιβαλλοντικών, φυσιολογικών και συμπεριφορικών αλλαγών, που συμβαίνουν κατά τους ψυχρότερους μήνες.

1. Οι άνθρωποι τείνουν να περνούν περισσότερο χρόνο σε εσωτερικούς χώρους με κλειστές πόρτες και παράθυρα. Αυτό αυξάνει τη στενή επαφή και μειώνει τον αερισμό, επιτρέποντας στους ιούς να κυκλοφορούν πιο αποτελεσματικά από άτομο σε άτομο.
2. Πολλοί αναπνευστικοί ιοί επιβιώνουν και παραμένουν μολυσματικοί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε κρύο, ξηρό αέρα. Η χαμηλότερη υγρασία βοηθά τα ιικά σωματίδια να παραμένουν στον αέρα και διευκολύνει την είσοδό τους στην μύτη και τον λαιμό.
3. Ο κρύος αέρας μπορεί να επηρεάσει την πρώτη γραμμή ανοσολογικής άμυνας του σώματος. Οι ρινικές οδοί παίζουν κρίσιμο ρόλο στην παγίδευση και την εξουδετέρωση των ιών. Η έκθεση σε κρύο, ξηρό αέρα μπορεί να μειώσει τη ροή του αίματος στην μύτη και να επιβραδύνει την τοπική ανοσολογική απόκριση, καθιστώντας ελαφρώς πιο εύκολο για τους ιούς να εδραιώσουν την μόλυνση μόλις εισέλθουν στο σώμα.

Ο ρόλος του ανοσοποιητικού συστήματος σε κρύες συνθήκες

Ο κρύος καιρός δεν απενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα, αλλά μπορεί να επηρεάσει την αποτελεσματική απόκρισή του στο σημείο εισόδου, δηλαδή στην μύτη. Έρευνες δείχνουν ότι:

• Οι χαμηλότερες θερμοκρασίες στη ρινική κοιλότητα μπορεί να μειώσουν την απελευθέρωση αντιικών ανοσοποιητικών σημάτων
• Ο ξηρός αέρας μπορεί να επηρεάσει την λειτουργία της βλέννας, η οποία κανονικά παγιδεύει παθογόνα
• Τα επίπεδα βιταμίνης D συχνά μειώνονται τον χειμώνα λόγω μειωμένου ηλιακού φωτός, επηρεάζοντας ενδεχομένως την ανοσολογική ρύθμιση

Αυτές οι αλλαγές δεν προκαλούν ασθένειες από μόνες τους, αλλά γέρνουν την πλάστιγγα υπέρ των ιών όταν μοιραία σε κάποια φάση εκτιθέμεθα σε αυτούς.

Γιατί επιμένει ο μύθος ότι το κρύο προκαλεί κρυολόγημα

Η πεποίθηση ότι ο κρύος καιρός «σε αρρωσταίνει» επιμένει επειδή ευθυγραμμίζεται με την εμπειρία ζωής. Οι άνθρωποι συχνά παρατηρούν ότι αισθάνονται αδιαθεσία αφού κρυώσουν ή βραχούν, ειδικά τον χειμώνα. Στην πραγματικότητα, ο χρονισμός είναι παραπλανητικός.

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως ημέρες μετά την έκθεση στον ιό, όχι αμέσως μετά την έκθεση σε κρύο. Επειδή η έκθεση στον ιό συμβαίνει συχνά σε εσωτερικούς χώρους περίπου την ίδια στιγμή που κάποιος αισθάνεται κρύο γενικότερα, κατηγορεί το κρύο και όχι τον ιό!

Οι γιατροί τονίζουν ότι αυτή η παρεξήγηση μπορεί να αποσπάσει την προσοχή από αποτελεσματικές στρατηγικές πρόληψης.

Τι μειώνει πραγματικά τον κίνδυνο τον χειμώνα

Η ιατρική καθοδήγηση εστιάζει λιγότερο στη θερμοκρασία και περισσότερο σε συμπεριφορές που περιορίζουν την έκθεση στον ιό και υποστηρίζουν την λειτουργία του ανοσοποιητικού, όπως:

• Καλή υγιεινή των χεριών
• Επαρκής αερισμός σε εσωτερικούς χώρους
• Παραμονή στο σπίτι όταν είστε άρρωστοι
• Τακτικός, επαρκής ύπνος και διατροφή
• Πλήρης εμβολιασμός κατά της γρίπης

Το ζεστό ντύσιμο εξακολουθεί να έχει σημασία, όχι επειδή αποτρέπει άμεσα την μόλυνση, αλλά επειδή βοηθά στη διατήρηση της συνολικής άνεσης και ανθεκτικότητας, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους ενήλικες και άτομα με χρόνιες ασθένειες.

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορεί το κρύο να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό σύστημα;

Η έκθεση στο κρύο δεν αποδυναμώνει σημαντικά το ανοσοποιητικό σύστημα συνολικά, αλλά ο κρύος, ξηρός αέρας μπορεί να μειώσει την ανοσολογική άμυνα στις ρινικές οδούς, όπου εισέρχονται πολλοί ιοί του αναπνευστικού συστήματος.

Γιατί αρρωσταίνω πάντα αφότου βρεθώ έξω στο κρύο;

Συνήθως είναι σύμπτωση. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συχνά ημέρες μετά την έκθεση στον ιό, κάτι που συμβαίνει συχνά σε εσωτερικούς χώρους περίπου την ίδια στιγμή που εκτίθεστε σε κρύο καιρό.

Βοηθάει ή βλάπτει το να βγαίνω εκτός σπιτιού τον χειμώνα;

Η έξοδος μπορεί στην πραγματικότητα να βοηθήσει βελτιώνοντας τον αερισμό και μειώνοντας τη στενή επαφή σε εσωτερικούς χώρους, αρκεί να είστε κατάλληλα ντυμένοι για τη θερμοκρασία.

Συμπέρασμα

Ο κρύος καιρός δεν αρρωσταίνει τους ανθρώπους από μόνος του. Οι ιοί προκαλούν κρυολογήματα και γρίπη, όχι οι χαμηλές θερμοκρασίες. Ωστόσο, ο χειμώνας δημιουργεί συνθήκες που ευνοούν την εξάπλωση των αναπνευστικών ιών και επηρεάζουν ελαφρώς την τοπική ανοσολογική άμυνα, καθιστώντας τις μολύνσεις πιο πιθανές, όταν συμβαίνει έκθεση.

Η κατανόηση αυτής της διάκρισης βοηθά στην κατάρρευση τους μύθου και στην τεκμηριωμένη πρόληψη, η οποία παραμένει ο πιο αποτελεσματικός τρόπος, για να παραμείνετε υγιείς όλον τον χρόνο.

Πηγές:
sciencealert.com
independent.co.uk
nhs.uk
cdc.gov
harvard.edu