Πώς να μειώσετε τη φαγούρα του εκζέματος χωρίς να το επιδεινώσετε
Για τα άτομα με έκζεμα, ο κνησμός είναι συχνά το πιο ενοχλητικό σύμπτωμα.
Μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, τη συγκέντρωση και την καθημερινή ζωή, και το ξύσιμο, αν και ανακουφίζει προσωρινά, συχνά επιδεινώνει τη φλεγμονή και παρατείνει τις εξάρσεις.
Οι δερματολόγοι περιγράφουν τον κνησμό του εκζέματος ως έναν φαύλο κύκλο: η φαγούρα οδηγεί σε ξύσιμο, το ξύσιμο βλάπτει τον δερματικό φραγμό και η βλάβη του φραγμού εντείνει την φαγούρα.
Γιατί η φαγούρα του εκζέματος είναι τόσο έντονη
Ο κνησμός που σχετίζεται με το έκζεμα δεν είναι απλώς «ξηροδερμία». Προκύπτει από έναν συνδυασμό δυσλειτουργίας του δερματικού φραγμού, ανοσολογικής ενεργοποίησης και αλλοιωμένης νευρικής σηματοδότησης.
Στο έκζεμα:
- Ο δερματικός φραγμός εξασθενεί, επιτρέποντας στην υγρασία να διαφύγει και σε ερεθιστικές ουσίες να διεισδύσουν
- Τα ανοσοκύτταρα απελευθερώνουν φλεγμονώδεις χημικές ουσίες, οι οποίες διεγείρουν άμεσα τους νευρώνες σηματοδότησης του κνησμού
- Οι νευρικές απολήξεις στο δέρμα γίνονται υπερευαίσθητες με την πάροδο του χρόνου
Αυτό εξηγεί γιατί ο κνησμός του εκζέματος μπορεί να είναι βαθύς, αδιάκοπος και δυσανάλογος με την ορατή ερυθρότητα.
Γιατί το ξύσιμο μας κάνει να νιώθουμε καλά και γιατί μας... γυρνάει μπούμερανγκ
Το ξύσιμο διακόπτει για λίγο τα σήματα φαγούρας ενεργοποιώντας τις οδούς πόνου στο νευρικό σύστημα. Ωστόσο, επίσης:
- Διαστέλλει τον ήδη εύθραυστο δερματικό φραγμό
- Εγείρει περαιτέρω φλεγμονή
- Αυξάνει τον κίνδυνο μόλυνσης
Με την πάροδο του χρόνου, το επαναλαμβανόμενο ξύσιμο μπορεί να πυκνώσει το δέρμα και να κάνει τον κνησμό πιο επίμονο, ακόμη και όταν η φλεγμονή τεθεί υπό έλεγχο.
Ενυδάτωση: Η βάση για τον έλεγχο του κνησμού
Οι δερματολόγοι τονίζουν συνεχώς ότι η τακτική, γενναιόδωρη ενυδάτωση είναι το πιο σημαντικό βήμα στη διαχείριση του κνησμού από έκζεμα.
Οι ενυδατικές κρέμες βοηθούν με:
- Αποκατάσταση του δερματικού φραγμού
- Μείωση της έκθεσης των νεύρων
- Περιορισμό της διείσδυσης ερεθιστικών
Οι αλοιφές και οι παχύρρευστες κρέμες είναι γενικά πιο αποτελεσματικές από τις λοσιόν, ειδικά όταν εφαρμόζονται αμέσως μετά το ντους και ενώσω το δέρμα είναι ακόμα νωπό.
Ψύξη του δέρματος για την ηρεμία των νεύρων
Το κρύο μπορεί να μειώσει προσωρινά τον κνησμό αμβλύνοντας τη νευρική δραστηριότητα. Πρακτικές στρατηγικές:
- Δροσερές κομπρέσες που εφαρμόζονται για λίγο σε περιοχές με κνησμό
- Δροσερή ατμόσφαιρα υπνοδωματίου τη νύχτα
- Χρήση ελαφριών υφασμάτων, που “αναπνέουν”
Η ψύξη δεν θεραπεύει το έκζεμα αυτό καθαυτό, αλλά μπορεί να είναι πολύτιμη για την ανακούφιση από τον οξύ κνησμό, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια εξάρσεων.
Η απαλή φροντίδα του δέρματος έχει μεγάλη σημασία
Οι καθημερινές επιλογές περιποίησης του δέρματος επηρεάζουν έντονα τη σοβαρότητα του κνησμού. Τα σκληρά σαπούνια, τα αρώματα και το συχνό πλύσιμο αφαιρούν τα προστατευτικά έλαια και επιδεινώνουν τη βλάβη του φραγμού. Οι ειδικοί συνιστούν:
- Ήπια, χωρίς άρωμα καθαριστικά
- Σύντομο, χλιαρό ντους αντί για ζεστά μπάνια
- Αποφυγή απολεπιστικών μεθόδων και ουσιών
Η μείωση του ερεθισμού μειώνει τον αρχικό κνησμό και κάνει άλλες θεραπείες πιο αποτελεσματικές.
Οι αντιφλεγμονώδεις θεραπείες μειώνουν τον κνησμό στην πηγή του
Επειδή ο κνησμός του εκζέματος προκαλείται από φλεγμονή, η θεραπεία της φλεγμονής είναι απαραίτητη. Οι τοπικές αντιφλεγμονώδεις θεραπείες μειώνουν τον κνησμό όχι μουδιάζοντας το δέρμα, αλλά ηρεμώντας την ανοσοποιητική δραστηριότητα και την ευαισθητοποίηση των νεύρων.
Η συνεπής χρήση κατά τη διάρκεια των εξάρσεων:
- Μειώνει την ερυθρότητα και το πρήξιμο
- Μειώνει την ένταση του κνησμού
- Βοηθά στην πρόληψη του φαύλου κύκλου ξυσίματος-κνησμού
Η καθυστέρηση της θεραπείας συχνά καθιστά τον κνησμό πιο δύσκολο να ελεγχθεί.
Νυχτερινή φαγούρα: Μια ιδιαίτερη πρόκληση του εκζέματος
Πολλοί με έκζεμα αναφέρουν επιδείνωση του κνησμού τη νύχτα. Αυτό οφείλεται εν μέρει σε:
- Φυσικές κιρκαδικές αλλαγές στη θερμοκρασία του δέρματος και τη φλεγμονή
- Μειωμένους περισπασμούς που κάνουν τον κνησμό πιο αισθητό/αντιληπτό
Η διαχείριση του νυχτερινού κνησμού συχνά απαιτεί επιπλέον ενυδάτωση, πιο δροσερά περιβάλλοντα και προστατευτικά ρούχα, για να περιοριστεί το ασυνείδητο ξύσιμο κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Το στρες και ο κύκλος εκζέματος-κνησμού
Το στρες δεν προκαλεί έκζεμα, αλλά μπορεί να ενισχύσει τον κνησμό αυξάνοντας τη φλεγμονώδη σηματοδότηση και μειώνοντας την ανοχή στον κνησμό. Αυτό δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο όπου ο κνησμός επιδεινώνει το στρες, το οποίο στη συνέχεια επιδεινώνει τον κνησμό.
Η διαχείριση του στρες δεν αντικαθιστά την ιατρική θεραπεία, αλλά μπορεί να μειώσει σημαντικά την ένταση των εξάρσεων για ορισμένα άτομα.
Συχνές Ερωτήσεις
Γιατί το έκζεμα προκαλεί φαγούρα ακόμα και όταν το δέρμα φαίνεται ήρεμο;
Η υπερευαισθησία των νεύρων μπορεί να επιμένει μετά την υποχώρηση της ορατής φλεγμονής, κάνοντας τον κνησμό να συνεχίζεται ακόμα και όταν βελτιώνεται η ορατή ερυθρότητα.
Σταματούν τα αντιισταμινικά τον κνησμό του εκζέματος;
Μπορεί να βοηθήσουν ορισμένους ασθενείς να κοιμηθούν, αλλά δεν αντιμετωπίζουν τις κύριες φλεγμονώδεις αιτίες του κνησμού του εκζέματος.
Μπορεί ο κνησμός του εκζέματος να εξαλειφθεί εντελώς;
Για πολλούς ασθενείς μπορεί να μειωθεί σημαντικά, αλλά ο μακροπρόθεσμος έλεγχος συνήθως απαιτεί συνεχή φροντίδα του δέρματος και διαχείριση των εξάρσεων.
Συμπέρασμα
Η φαγούρα από έκζεμα προκαλείται από βλάβη του δερματικού φραγμού, φλεγμονή και υπερευαισθησία των νεύρων, όχι μόνο από το ξηρό δέρμα. Η αποτελεσματική ανακούφιση προέρχεται από την αποκατάσταση του δερματικού φραγμού, την έγκαιρη καταπράυνση της φλεγμονής και το σπάσιμο του φαύλου κύκλου κνησμού-ξυσίματος προτού αυτός εδραιωθεί.
