Αυτή η αποδεδειγμένη δίαιτα μπορεί να μειώσει την αρτηριακή σας πίεση μέσα σε λίγες εβδομάδες

Μεταξύ των διαφόρων διατροφικών προσεγγίσεων, η δίαιτα DASH (Διατροφικές Προσεγγίσεις για τη Διακοπή της Υπέρτασης) ξεχωρίζει, επειδή σχεδιάστηκε ειδικά για την μείωση της αρτηριακής πίεσης. Αλλά πόσο γρήγορα λειτουργεί και πώς το πετυχαίνει;

Σε τι δίνει έμφαση η δίαιτα DASH

Η δίαιτα DASH δεν είναι μια “μόδα” ή ένα ακόμα περιοριστικό σχέδιο διατροφής. Δίνει προτεραιότητα σε τρόφιμα που είναι γνωστό ότι υποστηρίζουν την αγγειακή υγεία και περιορίζει τα συστατικά που αυξάνουν την αρτηριακή πίεση.

Τα βασικά χαρακτηριστικά της είναι:

• Υψηλή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών
• Έμφαση σε δημητριακά ολικής αλέσεως, όσπρια, ξηρούς καρπούς και σπόρους
• Άπαχες πρωτεΐνες, όπως ψάρια και πουλερικά
• Γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλών λιπαρών ή χωρίς λιπαρά
• Μειωμένο νάτριο, πρόσθετα σάκχαρα και κορεσμένα λιπαρά

Κυρίως, η DASH λειτουργεί ακόμη και χωρίς απώλεια βάρους, γι' αυτό και οι επιπτώσεις της στην αρτηριακή πίεση μπορούν να εμφανιστούν γρήγορα.

Πόσο γρήγορα μπορεί να μειωθεί η αρτηριακή πίεση με τη δίαιτα DASH;

Πολλαπλές ελεγχόμενες μελέτες σίτισης δείχνουν ότι η αρτηριακή πίεση μπορεί να αρχίσει να μειώνεται εντός 1-2 εβδομάδων από την έναρξη της δίαιτας DASH.

Τυπικές πρώιμες αλλαγές που παρατηρούνται σε ενήλικες με αυξημένη αρτηριακή πίεση:

• Μειώσεις της συστολικής αρτηριακής πίεσης περίπου 5-6 mmHg εντός δύο εβδομάδων
• Μειώσεις της διαστολικής αρτηριακής πίεσης περίπου 2-3 mmHg στην ίδια περίοδο

Σε άτομα με υπέρταση, οι πρώιμες μειώσεις μπορεί να είναι μεγαλύτερες. Αυτές οι αλλαγές είναι κλινικά σημαντικές και παρόμοιες σε μέγεθος με την επίδραση της έναρξης ενός μόνο φαρμάκου για την αρτηριακή πίεση σε ορισμένα άτομα.

Γιατί η δίαιτα DASH λειτουργεί τόσο γρήγορα

Η ταχύτητα της απόκρισης εξηγείται από διάφορες άμεσες φυσιολογικές επιδράσεις, όχι από τη σταδιακή απώλεια βάρους.

1. Βελτιωμένη ισορροπία νατρίου-καλίου

Η DASH αυξάνει φυσικά την πρόσληψη καλίου ενώ μειώνει το νάτριο. Αυτός ο συνδυασμός:

• Προάγει την απέκκριση νατρίου από τους νεφρούς
• Μειώνει την ακαμψία των αιμοφόρων αγγείων
• Μειώνει την αγγειακή αντίσταση

Η αρτηριακή πίεση ανταποκρίνεται σε αυτήν την μετατόπιση εντός ημερών έως εβδομάδων.

2. Βελτιωμένη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων

Τα φρούτα, τα λαχανικά και τα δημητριακά ολικής αλέσεως παρέχουν νιτρικά άλατα, αντιοξειδωτικά και πολυφαινόλες, που υποστηρίζουν την παραγωγή μονοξειδίου του αζώτου. Αυτό βελτιώνει την αγγειοδιαστολή, επιτρέποντας στα αιμοφόρα αγγεία να χαλαρώσουν πιο αποτελεσματικά.

3. Μειωμένη ενεργοποίηση ορμονών, που αυξάνουν την αρτηριακή πίεση

Η διατροφή τύπου DASH μπορεί να μειώσει τη δραστηριότητα των συστημάτων, που αυξάνουν την αρτηριακή πίεση, όπως:

• Το σύστημα ρενίνης-αγγειοτενσίνης-αλδοστερόνης
• Σηματοδότηση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος

Αυτές οι επιδράσεις βοηθούν στην εξήγηση των πρώιμων μειώσεων ακόμη και πριν εμφανιστούν μακροπρόθεσμες μεταβολικές αλλαγές.

Πόσο χαμηλά πρέπει να πέσει το νάτριο;

Αν και η δίαιτα DASH είναι αποτελεσματική από μόνη της, ο συνδυασμός της με χαμηλότερη πρόσληψη νατρίου παράγει μεγαλύτερα και ταχύτερα αποτελέσματα.

Τα γενικά κλινικά πρότυπα δείχνουν:

• Η DASH με μέτρια μείωση νατρίου μειώνει την αρτηριακή πίεση μέσα σε λίγες εβδομάδες
• Η DASH με αυστηρότερα όρια νατρίου οδηγεί σε μεγαλύτερες και πιο γρήγορες πτώσεις, ειδικά σε ηλικιωμένους ενήλικες και άτομα με υπέρταση

Ωστόσο, η δίαιτα DASH εξακολουθεί να μειώνει την αρτηριακή πίεση ακόμη και χωρίς επιθετικό περιορισμό νατρίου, υπογραμμίζοντας τη σημασία του συνολικού διατροφικού προτύπου.

Αντιδρούν όλοι με τον ίδιο τρόπο;

Όχι. Η πρώιμη απόκριση της αρτηριακής πίεσης ποικίλλει ανάλογα με:

• Αρχική αρτηριακή πίεση
• Ηλικία
• Ευαισθησία στο αλάτι
• Νεφρική λειτουργία
• Συνολική προσήλωση/συνέπεια στη διατροφή

Τα άτομα με υψηλότερη αρχική αρτηριακή πίεση τείνουν να βλέπουν μεγαλύτερες απόλυτες μειώσεις τις πρώτες εβδομάδες.

Τι δεν κάνει η DASH βραχυπρόθεσμα

Είναι σημαντικό να θέσετε ρεαλιστικές προσδοκίες. Μέσα στις πρώτες εβδομάδες, η δίαιτα DASH συνήθως:

• Δεν θα εξαλείψει την ανάγκη για φαρμακευτική αγωγή σε όλους
• Δεν θα ομαλοποιήσει τη σοβαρή υπέρταση από μόνη της
• Δεν προκαλεί μεγάλη απώλεια βάρους

Η δύναμή της έγκειται στις γρήγορες αγγειακές επιδράσεις και τα διαρκή οφέλη με την πάροδο του χρόνου.

Συμπέρασμα

Ισχυρά κλινικά στοιχεία δείχνουν ότι η δίαιτα DASH μπορεί να μειώσει την αρτηριακή πίεση πολύ νωρίς, συχνά μέσα σε 1-2 εβδομάδες από την έναρξη. Αυτές οι ταχείες βελτιώσεις οφείλονται σε αλλαγές στην ισορροπία νατρίου-καλίου, στην λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων και στην ορμονική ρύθμιση, όχι μόνο στην απώλεια βάρους.

Αν και οι ατομικές αντιδράσεις ποικίλλουν, η DASH παραμένει μια από τις πιο αξιόπιστες διατροφικές στρατηγικές για τον έγκαιρο και διαρκή έλεγχο της αρτηριακής πίεσης.

Πηγές:
nationalgeographic.com
nhlbi.nih.gov
nhs.uk
mayoclinic.org
harvard.edu