Η TV παρουσιάζει πολύ λανθασμένα το ποιος και πού χρειάζεται ΚΑΡΠΑ – Τι έδειξε έρευνα
Οι ταινίες και σειρές στην TV έχουν διαμορφώσει τις αντιλήψεις του κοινού για την καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ) εδώ και δεκαετίες.
Από ξαφνικές καταρρεύσεις σε δημόσιους χώρους έως θαυματουργές αναρρώσεις λίγα λεπτά αργότερα, η τηλεόραση συχνά παρουσιάζει την ΚΑΡΠΑ ως κάτι σύνηθες και σχεδόν πάντα επιτυχές.
Μια νέα μελέτη, ωστόσο, που δημοσιεύτηκε στο Circulation: Population Health and Outcomes της Αμερικανικής Ένωσης Καρδιάς (ΑΗΑ), δείχνει ότι τα τηλεοπτικά προγράμματα χαρακτηρίζουν πολύ λανθασμένα το ποιος είναι πιο πιθανό να χρειαστεί ΚΑΡΠΑ και πού συμβαίνουν στην πραγματικότητα οι καρδιακές ανακοπές, με συνέπειες για την κατανόηση του κοινού και την αντιμετώπιση έκτακτης ανάγκης στον πραγματικό κόσμο.
Τι διαπίστωσε η νέα μελέτη
Οι ερευνητές ανέλυσαν απεικονίσεις της ΚΑΡΠΑ σε δημοφιλή τηλεοπτικά προγράμματα και τις συνέκριναν με δεδομένα από καρδιακές ανακοπές στον πραγματικό κόσμο. Η αντίθεση ήταν εντυπωσιακή.
Στην τηλεόραση:
- Η ΚΑΡΠΑ προβάλλεται συχνότερα σε νεότερους, κατά τα άλλα υγιείς ανθρώπους
- Οι καρδιακές ανακοπές συμβαίνουν συχνά σε δημόσιους χώρους όπως δρόμους, χώρους εργασίας ή εστιατόρια
- Η επιβίωση μετά την ΚΑΡΠΑ απεικονίζεται ως συχνή και ταχεία, συχνά με πλήρη ανάρρωση
Στην πραγματική ζωή:
- Οι περισσότεροι άνθρωποι που χρειάζονται ΚΑΡΠΑ είναι ηλικιωμένοι ενήλικες
- Οι καρδιακές ανακοπές συμβαίνουν κυρίως στο σπίτι, όχι σε δημόσιους χώρους
- Η επιβίωση δεν είναι καθόλου εγγυημένη και συχνά περιλαμβάνει παρατεταμένη ανάρρωση και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις υγείας
Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αυτές οι απεικονίσεις δημιουργούν μια συστηματική παραμόρφωση του κινδύνου, της τοποθεσίας και των αποτελεσμάτων που σχετίζονται με την καρδιακή ανακοπή.
Ποιος πραγματικά χρειάζεται ΚΑΡΠΑ
Τα δεδομένα του πραγματικού κόσμου δείχνουν σταθερά ότι η καρδιακή ανακοπή επηρεάζει συχνότερα τους ηλικιωμένους ενήλικες, ιδιαίτερα εκείνους με υποκείμενες παθήσεις όπως καρδιακά νοσήματα, διαβήτη και χρόνιες ασθένειες. Αν και η αιφνίδια καρδιακή ανακοπή μπορεί να συμβεί σε νεότερους ανθρώπους, αυτό είναι πολύ λιγότερο συχνό απ’ ό,τι παρουσιάζεται στην τηλεόραση.
Δίνοντας έμφαση στα νεαρά θύματα, η τηλεόραση ακούσια:
- Ελαχιστοποιεί την επίγνωση του καρδιακού κινδύνου σε ηλικιωμένους πληθυσμούς
- Διαστρεβλώνει τις προσδοκίες του κοινού σχετικά με το ποιος μπορεί να καταρρεύσει ξαφνικά
- Μειώνει την αντιληπτή σημασία της εκπαίδευσης στην ΚΑΡΠΑ για τους οικογενειακούς φροντιστές
Στην πραγματικότητα, τα άτομα που είναι πιο πιθανό να γίνουν μάρτυρες ή να εκτελέσουν οι ίδιοι ΚΑΡΠΑ είναι συχνά σύζυγοι, ενήλικα παιδιά ή φροντιστές στο σπίτι.
Πού συμβαίνουν στην πραγματικότητα καρδιακές ανακοπές
Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα της μελέτης αφορά την τοποθεσία.
Η τηλεόραση δείχνει σε συντριπτικό βαθμό καρδιακές ανακοπές που συμβαίνουν σε δημόσιους χώρους, συχνά με άμεση πρόσβαση σε γιατρούς ή παρευρισκόμενους. Αντίθετα, τα δεδομένα του πραγματικού κόσμου δείχνουν ότι:
- Στην πλειονότητά τους οι καρδιακές ανακοπές συμβαίνουν στο σπίτι
- Πολλές είναι χωρίς μάρτυρες ή γίνονται μάρτυρες μόνο από μέλη της οικογένειας
- Οι καθυστερήσεις στην αναγνώριση και την ανταπόκριση είναι συχνές
Αυτή η αναντιστοιχία έχει σημασία, επειδή η εκπαίδευση και η ετοιμότητα για ΚΑΡΠΑ συχνά επικεντρώνονται σε δημόσιους χώρους, ενώ η ετοιμότητα στο σπίτι είναι εκεί που υπάρχει η μεγαλύτερη ανάγκη.
Γιατί οι τηλεοπτικές απεικονίσεις είναι παραπλανητικές σχετικά με την επιβίωση
Η τηλεόραση συχνά απεικονίζει την ΚΑΡΠΑ ως σχεδόν… εγγύηση επιβίωσης. Οι χαρακτήρες συχνά ανακτούν τις αισθήσεις τους μέσα σε λίγα λεπτά, μιλώντας μερικές φορές με συνοχή λίγο μετά την αναζωογόνηση.
Στην ιατρική πραγματικότητα:
- Τα ποσοστά επιβίωσης μετά από εξωνοσοκομειακή καρδιακή ανακοπή είναι πολύ χαμηλότερα
- Πολλοί επιζώντες βιώνουν νευρολογική βλάβη ή μακροχρόνιες επιπλοκές
- Η ανάρρωση, όταν συμβαίνει, είναι συνήθως παρατεταμένη και ιατρικά περίπλοκη
Οι υπερβολικά αισιόδοξες απεικονίσεις στην TV μπορούν να οδηγήσουν σε ψευδείς προσδοκίες, τόσο για τους παρευρισκόμενους όσο και για τις οικογένειες, που αντιμετωπίζουν πραγματικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Γιατί αυτές οι παρανοήσεις έχουν σημασία
Η παραπλανητική παρουσίαση της ΚΑΡΠΑ στην τηλεόραση δεν είναι απλώς ένα θεωρητικό ζήτημα: έχει πραγματικές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.
Αυτές οι απεικονίσεις μπορεί να:
- αποθαρρύνουν τους ανθρώπους από την εκμάθηση της ΚΑΡΠΑ, εάν υποθέτουν ότι οι καταστάσεις έκτακτης ανάγκης συμβαίνουν «αλλού»
- μειώσουν τον επείγοντα χαρακτήρα της εκπαίδευσης στην ΚΑΡΠΑ για τα μέλη των οικογενειών των ηλικιωμένων ενηλίκων
- δημιουργήσουν μη ρεαλιστικές προσδοκίες σχετικά με τα αποτελέσματα, περιπλέκοντας την λήψη ιατρικών αποφάσεων
- υπονομεύσουν την κατανόηση της σημασίας της έγκαιρης αναγνώρισης και της ταχείας αντίδρασης
Η ευαισθητοποίηση του κοινού ότι η καρδιακή ανακοπή συμβαίνει συνήθως στο σπίτι και σε ηλικιωμένους ενήλικες θα μπορούσε να βελτιώσει την ετοιμότητα εκεί όπου πραγματικά έχει μεγαλύτερη σημασία.
Τι τονίζουν οι εμπειρογνώμονες
Οι υγειονομικές αρχές τονίζουν συνεχώς ότι:
- Η εκπαίδευση στην ΚΑΡΠΑ είναι πολύτιμη για όλους, ειδικά για τα μέλη των οικογενειών ατόμων υψηλού κινδύνου
- Η έγκαιρη αναγνώριση και η άμεση δράση είναι κρίσιμες
- Η ΚΑΡΠΑ βελτιώνει τις πιθανότητες επιβίωσης, αλλά δεν συνιστά θεραπεία
- Τα αποτελέσματα εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες, όπως η αιτία, ο χρόνος απόκρισης και η συνολική υγεία
Η ευθυγράμμιση της αντίληψης του κοινού με αυτές τις πραγματικότητες μπορεί να ενισχύσει την ανταπόκριση της κοινότητας σε καρδιακές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Συχνές Ερωτήσεις
Επηρεάζει η παραπλανητική απεικόνιση της ΚΑΡΠΑ στην τηλεόραση το αν οι άνθρωποι επιχειρούν όντως ΚΑΡΠΑ στην πραγματική ζωή;
Ναι. Η έρευνα δείχνει ότι οι μη ρεαλιστικές απεικονίσεις μπορούν να αυξήσουν τον δισταγμό, τον πανικό ή τον φόβο ότι «το κάνουν λάθος», ειδικά όταν η ΚΑΡΠΑ χρειάζεται σε ηλικιωμένους ενήλικες ή σε οικιακά περιβάλλοντα. Όταν οι άνθρωποι περιμένουν άμεση επιτυχία ή ιατρική βοήθεια (όπως φαίνεται στην τηλεόραση) μπορεί να παγώσουν ή να καθυστερήσουν τη δράση την πιο κρίσιμη στιγμή.
Θα μπορούσαν οι τηλεοπτικές απεικονίσεις της ΚΑΡΠΑ να επηρεάσουν τις προσδοκίες και την λήψη αποφάσεων σε καταστάσεις ζωής-και-θανάτου;
Ναι, μπορούν. Οι υπερβολικά αισιόδοξες απεικονίσεις της επιβίωσης από την ΚΑΡΠΑ μπορεί να διαμορφώσουν μη ρεαλιστικές προσδοκίες μεταξύ των ασθενών και των οικογενειών σχετικά με τα αποτελέσματα μετά από καρδιακή ανακοπή. Αυτό μπορεί να περιπλέξει τις συζητήσεις για τον προγραμματισμό της εκ των προτέρων φροντίδας και να οδηγήσει σε παρεξηγήσεις σχετικά με το τι μπορεί ρεαλιστικά να επιτύχει η ΚΑΡΠΑ, ιδιαίτερα σε ευάλωτα ή χρόνια νοσούντα άτομα.
Συμπέρασμα
Έρευνα υπογραμμίζει ένα μεγάλο χάσμα μεταξύ των τηλεοπτικών απεικονίσεων της ΚΑΡΠΑ και της ιατρικής πραγματικότητας. Τα τηλεοπτικά προγράμματα σταθερά διαστρεβλώνουν το ποιος διατρέχει τον μεγαλύτερο κίνδυνο και πού συμβαίνουν στην πραγματικότητα καρδιακά επείγοντα περιστατικά.
Η διόρθωση αυτών των παρανοήσεων είναι απαραίτητη για τη βελτίωση της ετοιμότητας του κοινού, την προώθηση της κατάλληλης εκπαίδευσης στην ΚΑΡΠΑ και την ενίσχυση ρεαλιστικών προσδοκιών σχετικά με φροντίδα που σώζει ζωές.
