ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Τι πολύ θετικό προσφέρουν στους νέους τα βιντεοπαιχνίδια - Ποια είναι η παγίδα

Μιχάλης Θερμόπουλος

Τα βιντεοπαιχνίδια συχνά συζητούνται στο πλαίσιο του εθισμού, των ανησυχιών για τον χρόνο μπροστά σε οθόνες και της κοινωνικής απομόνωσης.

Τι πολύ θετικό προσφέρουν στους νέους τα βιντεοπαιχνίδια - Ποια είναι η παγίδα
Bigstock

Ωστόσο, μια πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη προσθέτει μια διαφορετική πτυχή: τα βιντεοπαιχνίδια μπορούν να λειτουργήσουν ως αποτελεσματική ανακούφιση από το στρες για τους νέους ενήλικες, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούνται με μέτρο και για απόλαυση αντί για ανταγωνισμό ή υποχρέωση.

Τι διαπίστωσε η νέα μελέτη

Η πρόσφατη έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο JMIR Serious Games, εξέτασε τα επίπεδα άγχους σε νεαρούς ενήλικες, που ασχολούνταν τακτικά με βιντεοπαιχνίδια σε σύγκριση με περιόδους που δεν έπαιζαν. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ενασχόληση με βιντεοπαιχνίδια συσχετίστηκε με μετρήσιμες μειώσεις στο αντιληπτό άγχος, μαζί με βελτιώσεις στη διάθεση και τη συναισθηματική ρύθμιση.

Είναι σημαντικό ότι η επίδραση ανακούφισης από το στρες παρατηρήθηκε σε διαφορετικούς τύπους παιχνιδιών, συμπεριλαμβανομένων των παιχνιδιών casual, puzzle και αφηγηματικών και όχι μόνο σε παιχνίδια με έντονη δράση και ανταγωνισμό. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι τα βιντεοπαιχνίδια μπορούν να λειτουργήσουν ως εργαλείο διαχείρισης του στρες και όχι απλώς ως απόσπαση της προσοχής.

Γιατί τα βιντεοπαιχνίδια μπορούν να μειώσουν το άγχος

  1. Πρώτον, τα βιντεοπαιχνίδια παρέχουν ψυχολογική εμβύθιση, επιτρέποντας στους παίκτες να “αποσυνδεθούν” προσωρινά από τους πραγματικούς παράγοντες άγχους. Αυτή η μετατόπιση της προσοχής μπορεί να διακόψει τις μηρυκαστικές σκέψεις, έναν βασικό παράγοντα χρόνιου άγχους και στρες.
  2. Δεύτερον, πολλά βιντεοπαιχνίδια προσφέρουν μια αίσθηση ελέγχου και επίτευξης. Η ολοκλήρωση εργασιών, η επίλυση προβλημάτων και η πρόοδος ανά επίπεδα ενεργοποιούν οδούς ανταμοιβής στον εγκέφαλο, προωθώντας θετικά συναισθήματα που αντισταθμίζουν τις αντιδράσεις στο άγχος.
  3. Τέλος, τα παιχνίδια μπορούν να προωθήσουν τη χαλάρωση μέσω δομημένης εμπλοκής. Σε αντίθεση με τις παθητικές δραστηριότητες, τα παιχνίδια απαιτούν εστιασμένη, αλλά ευχάριστη προσοχή, η οποία μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση των ορμονών του στρες και της συναισθηματικής διέγερσης.

Ο ρόλος της απόλαυσης και της αυτονομίας

Ένα βασικό εύρημα της μελέτης ήταν, ότι η απόλαυση είχε μεγαλύτερη σημασία από τον τύπο του παιχνιδιού. Η μείωση του στρες ήταν ισχυρότερη, όταν τα άτομα έπαιζαν παιχνίδια που απολάμβαναν προσωπικά και επέλεγαν οικειοθελώς.

Αυτό υποστηρίζει μια ευρύτερη ψυχολογική έρευνα που δείχνει, ότι οι δραστηριότητες που θεωρούνται αυτό-κατευθυνόμενες και ευχάριστες είναι πιο αποτελεσματικές στην μείωση του στρες από τις δραστηριότητες, οι οποίες εξασκούνται από υποχρέωση ή εξωτερική πίεση.

Είναι τα massive online βιντεοπαιχνίδια πιο αποτελεσματικά για την ανακούφιση από το στρες;

Η κοινωνική αλληλεπίδραση μπορεί να ενισχύσει τις επιδράσεις των παιχνιδιών στην καταπολέμηση του στρες για ορισμένα άτομα. Τα συνεργατικά ή κοινωνικά συνδεδεμένα παιχνίδια μπορεί να μειώσουν τα συναισθήματα μοναξιάς και να αυξήσουν την αντιληπτή κοινωνική υποστήριξη, η οποία είναι γνωστό ότι προστατεύει από το στρες.

Ωστόσο, η μελέτη διαπίστωσε επίσης οφέλη από τις εμπειρίες solo gaming, υποδηλώνοντας ότι η κοινωνική αλληλεπίδραση είναι χρήσιμη, αλλά δεν απαιτείται για την μείωση του στρες.

Video Games

Μπορούν τα βιντεοπαιχνίδια να αντικαταστήσουν άλλες στρατηγικές διαχείρισης του στρες;

Τα βιντεοπαιχνίδια δεν πρέπει να αντικαθιστούν τις βασικές στρατηγικές ψυχικής υγείας, όπως ο ύπνος, η τακτική σωματική δραστηριότητα και η κοινωνική σύνδεση. Οι επιπτώσεις τους είναι περιστασιακές και βραχυπρόθεσμες, βοηθώντας στην μείωση του στρες στη στιγμή, αντί να αντιμετωπίζουν τις υποκείμενες αιτίες.

Όταν χρησιμοποιούνται κατάλληλα, τα βιντεοπαιχνίδια μπορούν να συμπληρώσουν άλλες στρατηγικές αντιμετώπισης, ιδιαίτερα σε περιόδους οξέος στρες.

Πότε μπορούν τα βιντεοπαιχνίδια να αυξήσουν το στρες;

Δεν είναι όλες οι εμπειρίες βιντεοπαιχνιδιών ανακουφιστικές από το στρες. Το υπερβολικό/πολύωρο παιχνίδι, η ανταγωνιστική πίεση, η διαδικτυακή παρενόχληση (bullying) και ο διαταραγμένος ύπνος μπορούν να αναιρέσουν τα οφέλη και να αυξήσουν το στρες.

Τα ευρήματα της μελέτης ισχύουν ξεκάθαρα για το μετριοπαθές, σκόπιμο παιχνίδι παρά για την παρατεταμένη ή ψυχαναγκαστική χρήση. Η ισορροπία παραμένει απαραίτητη.

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι τα βίαια βιντεοπαιχνίδια επίσης αγχολυτικά;

Μερικά άτομα αναφέρουν ανακούφιση από το άγχος από τα παιχνίδια δράσης, αλλά τα παιχνίδια που ηρεμούν ή βασίζονται στην αφήγηση τείνουν να παρουσιάζουν πιο σταθερά οφέλη.

Πόσο διαρκεί αυτή η ανακούφιση από το άγχος;

Τα οφέλη είναι συνήθως βραχυπρόθεσμα, βοηθώντας στη ρύθμιση του άγχους κατά τη διάρκεια ή λίγο μετά το παιχνίδι.

Συμπέρασμα

Πρόσφατη έρευνα δείχνει ότι τα βιντεοπαιχνίδια μπορούν να αποτελέσουν αποτελεσματικό μέσο ανακούφισης από το άγχος για τους νεαρούς ενήλικες, ιδιαίτερα όταν παίζονται με μέτρο και επιλέγονται για απόλαυση. Προσφέροντας εμβύθιση, θετική εμπλοκή και συναισθηματική ρύθμιση, τα βιντεοπαιχνίδια μειώνουν βραχυπρόθεσμα το αντιληπτό άγχος.

Αν και δεν αποτελούν αυτόνομη λύση για την ψυχική υγεία, τα βιντεοπαιχνίδια μπορούν να χρησιμεύσουν ως ένα χρήσιμο συμπληρωματικό εργαλείο αντιμετώπισης, όταν ενσωματώνονται σε έναν ισορροπημένο, υγιεινό τρόπο ζωής.

Πηγές:
healthday.com
apa.org
nimh.nih.gov