Καθαρά Δευτέρα: Συμπτώματα προβλήματος από θαλασσινά και οστρακοειδή

Ωστόσο, η κατανάλωσή τους ωμά ή ακατάλληλα μαγειρεμένα ενέχει σημαντικούς κινδύνους για την υγεία.

Αυτοί περιλαμβάνουν σοβαρή τροφική δηλητηρίαση, έκθεση σε θαλάσσιες τοξίνες και δυνητικά απειλητικές για τη ζωή αλλεργικές αντιδράσεις.

Γιατί τα ωμά οστρακοειδή είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα

Τα οστρακοειδή τρέφονται μέσα από δικό τους φίλτρο: προσλαμβάνουν και φιλτράρουν μεγάλους όγκους νερού, συγκεντρώνοντας βακτήρια, ιούς και φυσικές θαλάσσιες τοξίνες στους ιστούς τους. Το μαγείρεμά τους καταστρέφει πολλά επιβλαβή παθογόνα, αλλά η ωμή τους κατανάλωση, όχι.

Σε αντίθεση με πολλές άλλες μολύνσεις που σχετίζονται με τα θαλασσινά, η μόλυνση από οστρακοειδή συμβαίνει συχνά πριν από τη συγκομιδή, πράγμα που σημαίνει ότι ακόμη και τα προϊόντα που φαίνονται φρέσκα στον πάγκο του ιχθυοπωλείου ή στο τραπέζι για τα Κούλουμα της Καθαράς Δευτέρας μπορούν να φιλοξενήσουν επικίνδυνους μικροοργανισμούς.

Βακτηριακές λοιμώξεις: Μια σοβαρή απειλή

Ένα από τα πιο ανησυχητικά παθογόνα στα ωμά οστρακοειδή είναι το vibrio, ένα βακτήριο που βρίσκεται φυσικά σε ζεστά παράκτια νερά. Η λοίμωξη από vibrio μπορεί να προκαλέσει:

• Σοβαρή διάρροια
• Έμετο
• Κοιλιακές κράμπες
• Πυρετό και ρίγη

Σε ευάλωτα άτομα, ειδικά σε άτομα με ηπατική νόσο, διαβήτη ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, το vibrio μπορεί να εισέλθει στην κυκλοφορία του αίματος, οδηγώντας σε σήψη, μια απειλητική για τη ζωή πάθηση.

Τα στρείδια σχετίζονται ιδιαίτερα με αυτόν τον κίνδυνο.

Άλλοι βακτηριακοί μολυσματικοί παράγοντες

Τα ωμά ή μη καλά μαγειρεμένα οστρακοειδή μπορεί επίσης να περιέχουν:

• Σαλμονέλα
• Καμπυλοβακτηρίδιο
• Λιστέρια

Αυτοί οι οργανισμοί μπορούν να προκαλέσουν γαστρεντερικές ασθένειες, ενώ σε ομάδες υψηλού κινδύνου (έγκυες, ηλικιωμένοι, ανοσοκατεσταλμένοι ασθενείς), οι επιπλοκές μπορεί να είναι σοβαρές.

Οι θαλάσσιες τοξίνες δεν καταστρέφονται με το μαγείρεμα

Ορισμένες τοξίνες που παράγονται από θαλάσσια φύκια συσσωρεύονται στα οστρακοειδή. Σε αντίθεση με τα βακτήρια, αυτές οι τοξίνες δεν αποβάλλονται με τη θερμότητα.

Παραδείγματα:

• Παραλυτική δηλητηρίαση από οστρακοειδή
• Νευροτοξική δηλητηρίαση από οστρακοειδή
• Αμνησιακή (amnesic) δηλητηρίαση από οστρακοειδή

Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Μυρμήγκιασμα ή μούδιασμα
• Μυϊκή αδυναμία
• Σύγχυση
• Αναπνευστική δυσκολία

Σε σπάνιες περιπτώσεις, αυτές οι καταστάσεις μπορεί να είναι θανατηφόρες.

Ιική μόλυνση

Τα οστρακοειδή που συλλέγονται από μολυσμένα νερά μπορεί να φέρουν ιούς όπως ο νοροϊός και η ηπατίτιδα Α. Επειδή τα οστρακοειδή συγκεντρώνουν παθογόνα από μολυσμένα από λύματα νερά, μπορεί να εμφανιστούν επιδημίες ακόμη και όταν το προϊόν φαίνεται φρέσκο και ασφαλές.

Αλλεργία στα οστρακοειδή: Ένας ξεχωριστός αλλά σοβαρός κίνδυνος

Η αλλεργία στα οστρακοειδή είναι μια από τις πιο συχνές τροφικές αλλεργίες σε ενήλικες. Προκαλείται από υπερευαισθησία του ανοσοποιητικού συστήματος σε πρωτεΐνες, όπως η τροπομυοσίνη.

Τα συμπτώματα μπορεί να κυμαίνονται από:

• Κνίδωση και κνησμό
• Πρήξιμο στα χείλη και τον λαιμό
• Γαστρεντερική δυσφορία

Έως:

• Αναφυλαξία (απειλητική για τη ζωή κατάρρευση των αεραγωγών και της αρτηριακής πίεσης)

Το μαγείρεμα δεν καθιστά τα οστρακοειδή ασφαλή για άτομα με αλλεργίες.

Ποιος κινδυνεύει περισσότερο

Ορισμένοι πληθυσμοί αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο από τα ωμά ή μη καλά μαγειρεμένα οστρακοειδή:

• Άτομα με χρόνια ηπατική νόσο
• Άτομα με διαβήτη
• Άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα
• Έγκυες
• Ηλικιωμένοι

Γι’ αυτές τις ομάδες, ακόμη και οι ήπιες λοιμώξεις μπορούν να κλιμακωθούν γρήγορα.

Σημάδια δηλητηρίασης από οστρακοειδή

Ζητήστε ιατρική βοήθεια εάν εμφανιστούν συμπτώματα εντός ωρών έως ημερών μετά την κατανάλωση οστρακοειδών, ειδικά εάν υπάρχει:

• Επίμονος έμετος
• Διάρροια με αίμα
• Πυρετός
• Μυϊκή αδυναμία
• Σύγχυση
• Σημάδια αφυδάτωσης

Η ταχεία θεραπεία μπορεί να αποτρέψει σοβαρές επιπλοκές.

Πώς να μειώσετε τον κίνδυνο

Για να ελαχιστοποιήσετε τον κίνδυνο:

• Μαγειρέψτε καλά τα οστρακοειδή μέχρι η σάρκα να γίνει αδιαφανής και σφιχτή
• Αποφύγετε την κατανάλωση ωμών στρειδιών ή μυδιών
• Αποθηκεύστε τα οστρακοειδή σε κατάλληλες θερμοκρασίες ψύξης
• Απορρίψτε οστρακοειδή με ραγισμένα ή ανοιχτά κελύφη, που δεν κλείνουν όταν χτυπηθούν

Η κατάψυξη δεν εξαλείφει αξιόπιστα όλα τα παθογόνα ή τις τοξίνες.

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι ποτέ απολύτως ασφαλές να τρώμε ωμά στρείδια;

Ακόμα και σε αξιόπιστα εστιατόρια, τα ωμά στρείδια ενέχουν εγγενή κίνδυνο. Δεν υπάρχει απολύτως ασφαλής μέθοδος για την εξάλειψη των φυσικών βακτηρίων στα ωμά οστρακοειδή.

Σκοτώνει ο χυμός λεμονιού ή το αλκοόλ τα βακτήρια στα ωμά οστρακοειδή;

Όχι. Το οξύ ή το αλκοόλ δεν σκοτώνει παθογόνα, όπως το vibrio.

Μπορούν οι υγιείς ενήλικες να τρώνε ωμά οστρακοειδή με ασφάλεια;

Τα υγιή άτομα μπορεί να τα ανέχονται, αλλά σοβαρές λοιμώξεις μπορούν να εμφανιστούν απρόβλεπτα.

Είναι τα οστρακοειδή εκτροφής ασφαλέστερα από τα άγρια;

Ενώ τα πρότυπα παρακολούθησης μπορεί να διαφέρουν, ο κίνδυνος μόλυνσης εξακολουθεί να υπάρχει επειδή τα οστρακοειδή φιλτράρουν το περιβάλλον νερό.

Συμπέρασμα

Τα οστρακοειδή είναι διατροφικά πολύτιμα, αλλά μπορούν να προκαλέσουν σημαντικούς κινδύνους για την υγεία, όταν καταναλώνονται ωμά ή ανεπαρκώς μαγειρεμένα. Οι βακτηριακές λοιμώξεις, οι θαλάσσιες τοξίνες, η ιογενής μόλυνση και οι αλλεργικές αντιδράσεις αποτελούν σοβαρές ανησυχίες.

Το σχολαστικό μαγείρεμα και η προσεκτική αγορά/προμήθεια παραμένουν οι πιο αποτελεσματικοί τρόποι μείωσης του κινδύνου, ιδιαίτερα για άτομα με υποκείμενα νοσήματα.

Πηγές:
healthline.com
vdh.virginia.gov
cdc.gov
mayoclinic.org
nhs.uk