Κάνοντας αυτό μεταξύ 45 και 64 ετών μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο άνοιας κατά 45%

Μια πρόσφατη μεγάλη μελέτη προσθέτει αδιάσειστα στοιχεία, ότι η σωματική δραστηριότητα σε δύο βασικά στάδια της ζωής, μέση ηλικία (45–64 έτη) και τρίτο στάδιο ενήλικης ζωής (65–88 έτη), σχετίζεται με σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης άνοιας.

Συγκεκριμένα, η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Neurology, διαπίστωσε μειώσεις κινδύνου κατά 41% για τη δραστηριότητα στην μέση ηλικία και 45% για τη δραστηριότητα αργότερα στη ζωή.

Τι διαπίστωσε η μελέτη, με απλά λόγια

Οι ερευνητές παρακολούθησαν έναν μεγάλο πληθυσμό για πολλά χρόνια και εξέτασαν το πώς η σωματική δραστηριότητα σε διαφορετικά στάδια ηλικίας σχετίζεται με μεταγενέστερες διαγνώσεις άνοιας.

Τα βασικά ευρήματα ήταν:

• Η σωματική δραστηριότητα στην μέση ηλικία (ηλικίες 45–64) συνδέθηκε με 41% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας
• Η σωματική δραστηριότητα αργότερα στη ζωή (ηλικίες 65–88) συνδέθηκε με 45% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας
• Οφέλη παρατηρήθηκαν ακόμη και όταν η δραστηριότητα δεν ήταν ακραία. Η τακτική σωματική άσκηση είχε μεγαλύτερη σημασία από την ένταση
• Η δραστηριότητα σε οποιοδήποτε στάδιο της ζωής ήταν χρήσιμη. Η δραστηριότητα και στα δύο προσέφερε την ισχυρότερη προστασία

Είναι σημαντικό ότι αυτές οι συσχετίσεις διατηρήθηκαν μετά τον συνυπολογισμό άλλων παραγόντων κινδύνου, υποδηλώνοντας ότι η καθαυτή σωματική δραστηριότητα παίζει έναν ουσιαστικό προστατευτικό ρόλο.

Γιατί η δραστηριότητα στην μέση ηλικία είναι τόσο σημαντική

Η μέση ηλικία είναι η περίοδος κατά την οποία πολλές μακροπρόθεσμες αλλαγές στον εγκέφαλο ξεκινούν ήσυχα.

Κατά τις ηλικίες 45-64:

• η υγεία των αιμοφόρων αγγείων επηρεάζει έντονα την μελλοντική αιμάτωση του εγκεφάλου
• συχνά εμφανίζονται μεταβολικές παθήσεις, όπως η υπέρταση και η αντίσταση στην ινσουλίνη
• οι πρώιμες νευροεκφυλιστικές διεργασίες μπορεί να ξεκινήσουν χωρίς συμπτώματα

Η τακτική σωματική δραστηριότητα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου βοηθά στην:

• διατήρηση της υγιούς εγκεφαλικής ροής αίματος
• μείωση της αγγειακής βλάβης, που συμβάλλει στην αγγειακή άνοια
• επιβράδυνση συσσώρευση εγκεφαλικών αλλαγών, που συνδέονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ

Εν ολίγοις, η σωματική δραστηριότητα στην μέση ηλικία βοηθά στην οικοδόμηση γνωστικού αποθέματος, πριν συσσωρευτεί η βλάβη από άνοια.

Γιατί η άσκηση εξακολουθεί να έχει σημασία και μετά την ηλικία των 65 ετών

Η σωματική δραστηριότητα αργότερα στη ζωή (65 με 84 έτη ζωής) συσχετίστηκε με μια ακόμη ελαφρώς μεγαλύτερη μείωση του κινδύνου, γεγονός που αμφισβητεί την ιδέα ότι είναι «πολύ αργά» για να ωφεληθεί κανείς.

Μετά την ηλικία των 65 ετών, η άσκηση μπορεί να:

• διατηρήσει την πλαστικότητα των συνάψεων
• μειώσει τη χρόνια φλεγμονή, που συνδέεται με τη νευροεκφύλιση
• να υποστηρίξει την ισορροπία, τον ύπνο και τη διάθεση, παράγοντες που προστατεύουν έμμεσα τη γνωστική λειτουργία

Είναι σημαντικό πως τα οφέλη παρατηρήθηκαν ακόμη και σε συμμετέχοντες που ξεκίνησαν τακτική άσκηση αργότερα στη ζωή, όχι μόνο μεταξύ ατόμων που ασκούνταν δια βίου.

Πώς η σωματική δραστηριότητα προστατεύει τον εγκέφαλο

Πολλαπλοί βιολογικοί μηχανισμοί βοηθούν στην εξήγηση των παρατηρούμενων μειώσεων κινδύνου.

1. Βελτιωμένη ροή αίματος και αγγειακή υγεία: Η άσκηση ενισχύει τα αιμοφόρα αγγεία και βελτιώνει την κυκλοφορία, διασφαλίζοντας ότι ο εγκέφαλος λαμβάνει επαρκές οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά, ενώ παράλληλα μειώνει τη βλάβη των μικρών αγγείων.
2. Μειωμένη φλεγμονή: Η χρόνια φλεγμονή είναι γνωστό ότι συμβάλλει στη νευροεκφύλιση. Η τακτική κίνηση μειώνει τη φλεγμονώδη σηματοδότηση, που σχετίζεται με τη γνωστική παρακμή.
3. Καλύτερος μεταβολικός έλεγχος: Η σωματική δραστηριότητα βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, δύο σημαντικούς παράγοντες κινδύνου άνοιας.
4. Διέγερση παραγόντων που υποστηρίζουν τον εγκέφαλο: Η άσκηση αυξάνει την παραγωγή του νευροτροφικού παράγοντα που προέρχεται από τον εγκέφαλο (BDNF), ο οποίος υποστηρίζει την επιβίωση των νευρώνων, την μάθηση και την μνήμη.

Τι θεωρείται “σωματική δραστηριότητα” σε αυτό το πλαίσιο;

Η μελέτη δεν απαιτούσε έντονη αθλητική προπόνηση. Η προστατευτική δραστηριότητα περιελάμβανε:

• γρήγορο περπάτημα
• ποδηλασία
• κολύμβηση
• κηπουρική
• τακτική δομημένη άσκηση

Η συνέπεια είχε μεγαλύτερη σημασία από την ένταση. Η κίνηση που αυξάνει τον καρδιακό ρυθμό και διατηρείται με την πάροδο του χρόνου φαίνεται επαρκής.

Μπορεί η άσκηση να αποτρέψει εντελώς την άνοια;

Καμία μεμονωμένη συμπεριφορά δεν μπορεί να εξαλείψει τον κίνδυνο άνοιας. Η γενετική, η ηλικία και άλλες παθήσεις εξακολουθούν να παίζουν σημαντικό ρόλο.

Ωστόσο, η σωματική δραστηριότητα είναι ένας από τους πιο σταθερά υποστηριζόμενους τροποποιήσιμους παράγοντες, μαζί με τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, τη διαχείριση του διαβήτη και τη γνωστική εγρήγορση.

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι το περπάτημα αρκετό για να προστατεύσει την υγεία του εγκεφάλου;

Ναι, όταν γίνεται τακτικά και με ρυθμό που αυξάνει ελαφρώς τον καρδιακό ρυθμό. Το περπάτημα είναι μια από τις πιο προσιτές και βιώσιμες προστατευτικές δραστηριότητες.

Τι γίνεται αν κάποιος αρχίσει να ασκείται μετά τα 65;

Η μελέτη υποδηλώνει ότι δεν είναι πολύ αργά. Η έναρξη και η διατήρηση της σωματικής δραστηριότητας σε μεγαλύτερη ηλικία εξακολουθεί να συνδέεται με σημαντική μείωση του κινδύνου.

Συμπέρασμα

Τα στοιχεία γίνονται ολοένα και πιο σαφή: η σωματική δραστηριότητα προστατεύει τον εγκέφαλο σε περισσότερα από ένα σημεία της ζωής. Η συνεπής τακτική άσκηση μεταξύ 45 και 64 ετών μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο άνοιας κατά 41%, ενώ από τα 65 έως τα 88 χρόνια σχετίζεται με 45% χαμηλότερο κίνδυνο.

Πηγές:
medicalnewstoday.com
cnn.com
aol.com
nhs.uk
mayoclinic.org
harvard.edu