ΥΓΕΙΑ

Λεπτά σημάδια υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας στην καθημερινή ζωή

Μιχάλης Θερμόπουλος

Η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια είναι μια πάθηση που συχνά δεν ανιχνεύεται για χρόνια, επειδή τα πρώιμα σημάδια της μπορεί να είναι ήπια, διαλείποντα ή εύκολα συγχέονται με καθημερινή κόπωση και στρες.

Λεπτά σημάδια υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας στην καθημερινή ζωή
Bigstock

Ωστόσο, είναι μια από τις πιο συχνές κληρονομικές καρδιακές παθήσεις και μια κύρια αιτία αιφνίδιου καρδιακού θανάτου σε νέους και αθλητές.

Η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια είναι μια πάθηση κατά την οποία ο καρδιακός μυς (κατά κανόνα το τοίχωμα που χωρίζει την αριστερή και τη δεξιά κοιλία) γίνεται ασυνήθιστα παχύς. Αυτή η πάχυνση δεν προκαλείται από άσκηση ή υπέρταση, αλλά από κληρονομικές μεταλλάξεις, που επηρεάζουν τις πρωτεΐνες του καρδιακού μυός.

Καθώς ο μυς παχαίνει, η καρδιά γίνει πιο άκαμπτη και λιγότερο αποτελεσματική στο να γεμίσει με αίμα. Σε ορισμένα άτομα, ο παχύς μυς εμποδίζει επίσης τη ροή του αίματος έξω από την καρδιά, μια μορφή γνωστή ως αποφρακτική υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια. Η πάθηση μπορεί να παραμείνει σταθερή για χρόνια ή να επιδεινωθεί σταδιακά, ανάλογα με το άτομο.

Γιατί τα συμπτώματα είναι συχνά εύκολο να παραβλεφθούν

Πολλοί ασθενείς με υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια δεν έχουν εμφανή συμπτώματα, ειδικά σε αρχικό στάδιο της νόσου. Όταν εμφανίζονται συμπτώματα, είναι συχνά ανεπαίσθητα και περιστασιακά και εμφανίζονται μόνο κατά τη διάρκεια άσκησης, συναισθηματικού στρες ή αφυδάτωσης. Επειδή αυτές οι εμπειρίες είναι συχνές στην καθημερινή ζωή, συχνά παραβλέπονται ή αποδίδονται στη γήρανση, την κακή φυσική κατάσταση και το άγχος.

Η ικανότητα της καρδιάς να αντισταθμίζει την μειωμένη πλήρωση σημαίνει επίσης ότι τα προειδοποιητικά σημάδια μπορεί να γίνουν αισθητά μόνο όταν το καρδιαγγειακό σύστημα αντιμετωπίζει συνθήκες αυξημένης ζήτησης.

Ήπια σημάδια που μπορούν να εμφανιστούν στην καθημερινή ζωή

Τα καθημερινά σημάδια της υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας σπανίως είναι δραματικά στην αρχή. Αντίθετα, τείνουν να εμφανίζονται ως ήπιες αλλαγές στην αντοχή και τη σωματική άνεση.

  1. Η δύσπνοια κατά τη διάρκεια καθημερινών δραστηριοτήτων, όπως το ανέβασμα σκάλας, το περπάτημα σε ανηφόρα το κουβάλημα τσαντών με τα τυπικά σας ψώνια, είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα πρώιμα σημάδια. Αυτό συμβαίνει επειδή ο πιο παχύς και σκληρός καρδιακός μυς δεν μπορεί να χαλαρώσει πλήρως μεταξύ των παλμών, περιορίζοντας την ποσότητα αίματος που εισέρχεται στην καρδιά και μειώνοντας την παροχή οξυγόνου κατά την άσκηση.
  2. Η ασυνήθιστη κόπωση είναι ένα άλλο συχνό αλλά υποτιμημένο σημάδι. Τα άτομα με υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια μπορεί να αισθάνονται δυσανάλογα κουρασμένα μετά από δραστηριότητες που μέχρι πρότινος τους φαίνονταν εύκολες, ακόμα και όταν ο ύπνος και η διατροφή είναι επαρκείς.
  3. Μπορεί να εμφανιστεί δυσφορία στο στήθος, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια άσκησης ή συναισθηματικού στρες. Σε αντίθεση με την κλασική στηθάγχη, αυτός ο πόνος μπορεί να είναι ασαφής, φευγαλέος ή να μοιάζει με πίεση αντί για οξύς, γεγονός που καθιστά εύκολο να τον αγνοήσει κανείς.
  4. Η (ακόμα και σύντομη) ζάλη ειδικά όταν σηκώνεστε απότομα ή κατά τη διάρκεια σωματικής προσπάθειας μπορεί να αντανακλά προσωρινές πτώσεις στην αρτηριακή πίεση ή μη φυσιολογικούς καρδιακούς ρυθμούς.
  5. Το αίσθημα παλμών της καρδιάς (φτερούγισμα, δυνατός κτύπος, παράλειψη παλμών) μπορεί να έρχονται και να εξαφανίζονται. Αυτές οι αισθήσεις συνδέονται με αρρυθμίες, οι οποίες είναι πιο συχνές στην υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια λόγω μη φυσιολογικής δομής του καρδιακού μυός.
Hypertrophic Cardiomyopathy

Συμπτώματα που χρήζουν άμεσης ιατρικής φροντίδας

Αν και πολλά συμπτώματα είναι ανεπαίσθητα, ορισμένα απαιτούν επείγουσα αξιολόγηση.

  1. Οι τάσεις λιποθυμίας, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια άσκησης, είναι ένα καμπανάκι υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας και μπορεί να υποδηλώνει επικίνδυνες διαταραχές του ρυθμού ή απόφραξη της ροής του αίματος.
  2. Ένα οικογενειακό ιστορικό αιφνίδιου καρδιακού θανάτου (ειδικά σε νεαρή ηλικία) θα πρέπει πάντα να οδηγεί σε ιατρική αξιολόγηση, ακόμη και ελλείψει αξιοπρόσεκτων συμπτωμάτων.

Πώς η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια επηρεάζει το σώμα συν τω χρόνω

Με την πάροδο του χρόνου, ο πιο παχύς καρδιακός μυς μπορεί να επηρεάσει την κανονική ηλεκτρική σηματοδότηση, αυξάνοντας τον κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής και άλλων αρρυθμιών. Η άκαμπτη κοιλία αυξάνει επίσης την πίεση στον αριστερό καρδιακό κόλπο και στους πνεύμονες, συμβάλλοντας στη δύσπνοια και τη δυσανεξία στην άσκηση.

Είναι σημαντικό ότι η σοβαρότητα των συμπτωμάτων δεν είναι το μοναδικό κριτήριο κινδύνου. Ασθενείς ήπια συμπτώματα μπορεί να εξακολουθούν να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για σοβαρές επιπλοκές, γι' αυτό και η έγκαιρη αναγνώριση και παρακολούθηση είναι απαραίτητες.

Διάγνωση και διαρκής παρακολούθηση

Η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια συνήθως διαγιγνώσκεται με απεικονιστικές εξετάσεις (συνήθως ηχοκαρδιογράφημα) που αποκαλύπτουν τη δομή και την κίνηση της καρδιάς. Πρόσθετες εξετάσεις μπορεί να περιλαμβάνουν καρδιακή μαγνητική τομογραφία, τεστ κοπώσεως και παρακολούθηση ρυθμού για την αξιολόγηση του κινδύνου και την καθοδήγηση της διαχείρισης.

Επειδή η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια είναι γενετική, οι συγγενείς α’ βαθμού συχνά συμβουλεύονται να υποβληθούν σε έλεγχο, ακόμη και αν αισθάνονται καλά.

man suffering from chest pain heart attack

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορεί η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια να υπάρχει χωρίς συμπτώματα;

Ναι. Πολλοί ασθενείς δεν έχουν αισθητά συμπτώματα επί χρόνια και η πάθηση μερικές φορές ανακαλύπτεται τυχαία κατά τη διάρκεια τακτικών εξετάσεων ή οικογενειακού ελέγχου.

Είναι η δύσπνοια πάντα σοβαρή στην υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια;

Όχι. Συχνά ξεκινά ήπια και μπορεί να εμφανιστεί μόνο κατά τη διάρκεια της άσκησης, γεγονός που καθιστά εύκολο να την παραβλέψουμε.

Μπορεί το στρες να μιμείται τα συμπτώματα της υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας;

Ορισμένα συμπτώματα αλληλεπικαλύπτονται (π.χ. αίσθημα παλμών και δυσφορία στο στήθος), αλλά οι καρδιακές αιτίες θα πρέπει να αποκλειστούν από καρδιολόγο, ειδικά για άτομα με οικογενειακό ιστορικό καρδιακής νόσου.

Είναι η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια η ίδια με μια διευρυμένη καρδιά;

Όχι. Ο καρδιακός μυς είναι παχύς, όχι διευρυμένος λόγω διαστολής. Αυτή η διάκριση είναι σημαντική για τη διάγνωση και τη θεραπεία.

Συμπέρασμα

Η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια είναι μια κοινή κληρονομική καρδιακή πάθηση, που συχνά κρύβεται σε κοινή θέα. Τα πρώιμα σημάδια της, όπως η ήπια δύσπνοια, η κόπωση και οι ταχυπαλμίες, μπορούν να ενσωματωθούν στην καθημερινή ζωή και να μην αναγνωριστούν για χρόνια. Η κατανόηση αυτών των ανεπαίσθητων σημάτων είναι απαραίτητη, καθώς η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει την παρακολούθηση, την μείωση του κινδύνου και την κατάλληλη θεραπεία.

Πηγές:
healthline.com
mayoclinic.org
nhs.uk
cdc.gov
heart.org