Νεογέννητο πέθανε από λιστέρια – Η μητέρα έπινε ωμό γάλα στην εγκυμοσύνη

Είναι ένα τραγικό αποτέλεσμα που υπογραμμίζει πόσο σοβαρές μπορεί να είναι οι λοιμώξεις από λιστέρια για τα αγέννητα μωρά, ακόμη και όταν η ίδια η μητέρα έχει ήπια ή καθόλου συμπτώματα.

Η τραγωδία συνέβη στα τέλη Ιανουαρίου στο Νέο Μεξικό και έστρεψε εκ νέου την προσοχή σε μια μακροχρόνια προειδοποίηση για τη δημόσια υγεία: τα ωμά, μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα μπορεί να είναι επικίνδυνα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Τι συνέβη στην υπόθεση του Νέου Μεξικού

Σύμφωνα με τοπικούς αξιωματούχους δημόσιας υγείας, η μητέρα κατανάλωσε ωμό (μη παστεριωμένο) γάλα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Το μωρό της εμφάνισε σοβαρή λιστερίωση λίγο μετά τη γέννηση. Παρά την ιατρική περίθαλψη, το νεογέννητο δεν επέζησε.

Οι ερευνητές συνέδεσαν τη λοίμωξη με την έκθεση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, όχι μετά τη γέννηση. Η ασθένεια της μητέρας ήταν είτε ήπια είτε με γενικά (μη-ειδικά) συμπτώματα, κάτι που είναι τυπικό στη λιστερίωση κατά την εγκυμοσύνη. Το καταστροφικό αποτέλεσμα δεν συνέβη επειδή η μητέρα ήταν σοβαρά άρρωστη, αλλά επειδή τα βακτήρια διέσχισαν τον πλακούντα και μόλυναν το έμβρυο.

Οι κρατικές υγειονομικές αρχές των ΗΠΑ εξέδωσαν προειδοποιήσεις μετά το κρούσμα, τονίζοντας ότι το ακατέργαστο γάλα παραμένει μια καλά τεκμηριωμένη πηγή λιστερίωσης και ότι οι έγκυες γυναίκες συμβουλεύονται να το αποφεύγουν εντελώς.

Τι είναι η λιστερίωση;

Το Listeria monocytogenes είναι ένα βακτήριο που μπορεί να μολύνει τα τρόφιμα και να προκαλέσει λιστερίωση, μια σοβαρή λοίμωξη. Ενώ η λιστερίωση είναι σχετικά σπάνια στον γενικό πληθυσμό, είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για τις έγκυες, τα νεογνά, τους ηλικιωμένους και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Ένα βασικό χαρακτηριστικό της λιστερίωσης είναι η ικανότητά της να:

• επιβιώνει και να αναπτύσσεται σε θερμοκρασίες ψυγείου
• αποφεύγει ορισμένες ανοσολογικές άμυνες
• διαπερνά τον φραγμό του πλακούντα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Αυτές οι ιδιότητες την καθιστούν μοναδικά επικίνδυνη στο πλαίσιο της εγκυμοσύνης.

Γιατί η εγκυμοσύνη αυξάνει τον κίνδυνο

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, το ανοσοποιητικό σύστημα τροποποιείται φυσικά, για να “ανέχεται” το αναπτυσσόμενο έμβρυο. Αυτή η ανοσολογική μετατόπιση καθιστά τις έγκυες γυναίκες πολύ πιο ευάλωτες στην λοίμωξη από λιστερίωση από τον γενικό πληθυσμό.

Κυρίως, ακόμη και μια ήπια μητρική λοίμωξη μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για το έμβρυο. Η λιστέρια μπορεί να εξαπλωθεί μέσω της κυκλοφορίας του αίματος στον πλακούντα, όπου πολλαπλασιάζεται και μολύνει απευθείας το έμβρυο.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε:

• Αποβολή
• Θνησιγένεια
• Πρόωρο τοκετό
• Σοβαρή νεογνική λοίμωξη
• Θάνατο βρέφους λίγο μετά τη γέννηση

Η περίπτωση του Νέου Μεξικού ακολουθεί αυτό το τραγικό μοτίβο.

Γιατί το ωμό γάλα είναι τρόφιμο υψηλού κινδύνου

Το ωμό γάλα δεν έχει υποβληθεί σε παστερίωση, τη θερμική επεξεργασία που έχει σχεδιαστεί για να σκοτώνει επιβλαβή βακτήρια. Ενώ η παστερίωση δεν μεταβάλλει σημαντικά τη θρεπτική αξία, μειώνει δραματικά τον κίνδυνο τροφιμογενών ασθενειών.

Το ωμό γάλα είναι γνωστό ότι αποτελεί ένα “όχημα” για τα βακτήρια:

• Listeria monocytogenes (λιστέρια)
• Salmonella (σαλμονέλα)
• E. coli
• Campylobacter (καμπυλοβακτηρίδιο)

Η λιστέρια είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, επειδή μπορεί να μολύνει το γάλα χωρίς εμφανή αλλοίωση, πράγμα που σημαίνει ότι η γεύση, η μυρωδιά και η εμφάνιση δεν υποδεικνύουν αξιόπιστα την ασφάλειά του.

Γιατί η λιστέρια είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για τα νεογνά

Τα νεογνά που έχουν μολυνθεί με λιστέρια συχνά αναπτύσσουν ασθένεια μέσα σε ώρες ή ημέρες από τη γέννηση. Το ανοσοποιητικό τους σύστημα είναι ανώριμο, γεγονός που καθιστά δύσκολο τον έλεγχο της λοίμωξης μόλις αυτή επικρατήσει.

Η νεογνική λιστερίωση μπορεί να προκαλέσει:

• Σήψη
• Πνευμονία
• Μηνιγγίτιδα
• Πολυοργανική ανεπάρκεια

Ακόμα και με άμεση θεραπεία, τα αποτελέσματα μπορεί να είναι τραγικά, όπως δυστυχώς αποδείχτηκε και στην περίπτωση του Νέου Μεξικού.

Τα συμπτώματα μπορεί να είναι παραπλανητικά ήπια στις μητέρες

Μία από τις πιο επικίνδυνες πτυχές της λιστερίωσης κατά την εγκυμοσύνη είναι ότι τα μητρικά συμπτώματα είναι συχνά ήπια ή σαν γρίπη, ή μπορεί να απουσιάζουν εντελώς.

Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Πυρετό
• Κόπωση
• Μυϊκούς πόνους
• Γαστρεντερική διαταραχή

Επειδή αυτά τα συμπτώματα είναι συνηθισμένα στην εγκυμοσύνη και σε πολλές ιογενείς ασθένειες, η λοίμωξη μπορεί να μην αναγνωριστεί μέχρι να εμφανιστούν επιπλοκές στο έμβρυο.

Τι συμβουλεύουν συνεχώς οι υγειονομικές αρχές

Οργανισμοί και ειδικοί δημόσιας υγείας σε όλο τον κόσμο δίνουν σαφείς οδηγίες στις εγκύους:

• Αποφύγετε το ωμό γάλα και τα προϊόντα που παρασκευάζονται από μη παστεριωμένο γάλα
• Αποφύγετε τα μαλακά τυριά, εκτός εάν αναγράφεται εμφανώς, ότι είναι παστεριωμένα
• Τηρήστε αυστηρές πρακτικές ασφάλειας τροφίμων

Αυτές οι συστάσεις υπάρχουν επειδή ο κίνδυνος, αν και ασυνήθιστος, έχει δυνητικά καταστροφικές συνέπειες.

Γιατί αυτή η περίπτωση έχει σημασία

Ο θάνατος αυτού του νεογέννητου δεν είναι μια μεμονωμένη ανωμαλία. Αντικατοπτρίζει έναν καλά τεκμηριωμένο και αποτρέψιμο κίνδυνο. Το ωμό γάλα συνεχίζει να προωθείται σε ορισμένες κοινότητες (ιδίως στα social media) ως «φυσικό» ή «υγιεινότερο», αλλά για τις εγκύους, ο κίνδυνος υπερτερεί κατά πολύ οποιουδήποτε αντιληπτού οφέλους.

Η περίπτωση αυτή χρησιμεύει ως υπενθύμιση ότι:

• Οι επιλογές τροφίμων κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορούν να έχουν άμεσες συνέπειες για το έμβρυο
• Η παστερίωση είναι ένα κρίσιμο μέτρο δημόσιας υγείας
• Η λιστέρια παραμένει ένας πραγματικός και υπαρκτός κίνδυνος

Συμπέρασμα

Ο θάνατος ενός νεογέννητου, που συνδέεται με την κατανάλωση ωμού γάλακτος από την μητέρα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, υπογραμμίζει τον σοβαρό και συχνά υποτιμημένο κίνδυνο μόλυνσης από λιστέρια. Ενώ οι έγκυες γυναίκες μπορεί να εμφανίσουν μόνο ήπια (ή και καθόλου) συμπτώματα, τα βακτήρια μπορούν να διαπεράσουν τον πλακούντα και να προκαλέσουν απειλητική για τη ζωή ασθένεια στο έμβρυο ή το νεογέννητο.

Η αποφυγή των μη παστεριωμένων γαλακτοκομικών προϊόντων είναι ένα από τα πιο σημαντικά και τεκμηριωμένα βήματα για την προστασία της υγείας τόσο της μητέρας όσο και του νεογνού. Αυτή η τραγωδία ενισχύει τον λόγο για τον οποίο υπάρχουν μακροχρόνιες ιατρικές οδηγίες κατά του ωμού γάλακτος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και γιατί πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη.

Πηγές:
apnews.com
nbcnews.com
people.com
cdc.gov
mayoclinic.org