Μετά από πόσο καιρό μειώνουν την LDL χοληστερόλη οι στατίνες;

Χρησιμοποιούνται ευρέως για την μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου, την πρόληψη καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων και την επιβράδυνση της εξέλιξης της αθηροσκλήρωσης. Μία από τις πιο συχνές ερωτήσεις που έχουν οι άνθρωποι μετά την έναρξη μιας στατίνης είναι απλή, αλλά σημαντική: πόσος χρόνος χρειάζεται στην πραγματικότητα για να μειωθεί η LDL χοληστερόλη;

Η απάντηση εξαρτάται από τη βιολογία, τη δόση και τη συνέπεια, αλλά τα αποτελέσματα αρχίζουν νωρίτερα απ’ ό,τι περιμένουν οι περισσότεροι.

Πότε αρχίζουν να δρουν οι στατίνες

Οι στατίνες αρχίζουν να επηρεάζουν τον μεταβολισμό της χοληστερόλης εντός ημερών από την πρώτη δόση. Ωστόσο, οι μετρήσιμες αλλαγές στη χοληστερόλη του αίματος χρειάζονται λίγο περισσότερο χρόνο, για να εμφανιστούν. Τα περισσότερα κλινικά δεδομένα δείχνουν ότι:

• Η αρχική μείωση της LDL παρατηρείται συνήθως εντός 2 έως 4 εβδομάδων
• Η σχεδόν μέγιστη μείωση της LDL επιτυγχάνεται συνήθως σε 4 έως 6 εβδομάδες
• Τα επίπεδα χοληστερόλης στη συνέχεια σταθεροποιούνται εφόσον το φάρμακο λαμβάνεται με συνέπεια

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι γιατροί συνήθως προγραμματίζουν μια επαναληπτική εξέταση χοληστερόλης περίπου 1-3 μηνών μετά την έναρξη ή την αλλαγή της δόσης μιας στατίνης.

Γιατί οι στατίνες δρουν σταδιακά

Οι στατίνες δεν απομακρύνουν τη χοληστερόλη απευθείας από το αίμα. Αντίθετα, αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο το ήπαρ χειρίζεται τη χοληστερόλη. Δραστηριοποιούνται μπλοκάροντας ένα ένζυμο που εμπλέκεται στην παραγωγή χοληστερόλης. Καθώς το ήπαρ παράγει λιγότερη χοληστερόλη, αντισταθμίζει την κατάσταση με:

• Αύξηση του αριθμού των υποδοχέων LDL στα ηπατικά κύτταρα
• Απομάκρυνση περισσότερων σωματιδίων LDL από την κυκλοφορία του αίματος
• Σταδιακή μείωση των επιπέδων LDL στην κυκλοφορία του αίματος

Αυτή η διαδικασία εκτυλίσσεται σε εβδομάδες, όχι ώρες, γεγονός που εξηγεί γιατί το αποτέλεσμα είναι σταθερό/διαρκείας και όχι άμεσο.

Πόσο μπορεί να πέσει η LDL με στατίνες;

Ο βαθμός μείωσης της LDL εξαρτάται από τη συγκεκριμένη στατίνη και τη δόση. Κατά μέσο όρο:

• Οι στατίνες χαμηλότερης έντασης μειώνουν την LDL κατά περίπου 20–30%
• Οι στατίνες μέτριας έντασης μειώνουν την LDL κατά 30–50%
• Οι στατίνες υψηλής έντασης μπορούν να μειώσουν την LDL κατά 50% ή περισσότερο

Το χρονοδιάγραμμα είναι παρόμοιο μεταξύ των στατινών. Η διαφορά έγκειται κυρίως στο πόσο μειώνεται η LDL, όχι στο πόσο γρήγορα ξεκινά.

Γιατί η συνέπεια έχει μεγαλύτερη σημασία από τον χρόνο

Οι στατίνες πρέπει να λαμβάνονται καθημερινά, για να διατηρηθεί η επίδρασή τους. Η παράλειψη δόσεων μπορεί να επιτρέψει την ανάκαμψη της παραγωγής χοληστερόλης, ακόμη και αν τα επίπεδα στο αίμα φαίνονταν καλά αρχικά.

Επειδή ο μεταβολισμός της χοληστερόλης είναι συνεχής, η διακοπή ή η συχνή παράλειψη των στατινών μπορεί να οδηγήσει σε:

• Αύξηση των επιπέδων LDL εντός εβδομάδων
• Απώλεια των οφελών σταθεροποίησης της πλάκας εντός των αρτηριών
• Αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο με την πάροδο του χρόνου

Το όφελος των στατινών είναι αθροιστικό και διαρκές, όχι διαλείπον.

Λειτουργούν οι στατίνες ακόμα και αν η διατροφή δεν αλλάξει;

Ναι, αλλά η διατροφή εξακολουθεί να έχει σημασία.

Οι στατίνες μειώνουν την LDL ακόμη και χωρίς διατροφικές αλλαγές, επειδή δρουν στην εσωτερική παραγωγή χοληστερόλης. Ωστόσο, η διατροφή επηρεάζει το πόσο σκληρά πρέπει να εργαστεί το συκώτι. Οι δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά και οι υπερεπεξεργασμένες τροφές μπορούν να μετριάσουν πλήρως τις δυνατότητες της θεραπείας με στατίνες.

Όταν οι στατίνες συνδυάζονται με υγιεινά για την καρδιά διατροφικά πρότυπα, η μείωση της LDL είναι συχνά μεγαλύτερη και πιο σταθερή.

Οι επιδράσεις της πλάκας διαρκούν περισσότερο από τις αλλαγές της LDL

Ενώ τα επίπεδα LDL μειώνονται μέσα σε εβδομάδες, οι επιδράσεις στην αρτηριακή πλάκα διαρκούν περισσότερο. Οι στατίνες βοηθούν στη σταθεροποίηση της υπάρχουσας πλάκας και στην μείωση της φλεγμονής στα τοιχώματα των αρτηριών. Αυτά τα οφέλη:

• Ξεκινούν μέσα σε μήνες
• Συσσωρεύονται με την πάροδο των ετών
• Μειώνουν την πιθανότητα ρήξης/αποκοπής θραυσμάτων αθηρωματικής πλάκας, η οποία προκαλεί καρδιακές προσβολές

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι στατίνες μειώνουν τα καρδιαγγειακά επεισόδια ακόμη και όταν οι αλλαγές στο μέγεθος της πλάκας είναι μέτριες.

Γιατί μερικοί βλέπουν πιο αργές ή μικρότερες αλλαγές

Δεν ανταποκρίνονται όλοι με τον ίδιο τρόπο στις στατίνες. Παράγοντες που επηρεάζουν την ανταπόκριση περιλαμβάνουν:

• Γενετική
• Αρχικό επίπεδο LDL
• Δόση και τύπος στατίνης
• Συμμόρφωση στη φαρμακευτική αγωγή
• Άλλες παθήσεις όπως διαβήτης ή υποθυρεοειδισμός

Εάν η LDL δεν μειωθεί όπως αναμένεται μετά από 6-8 εβδομάδες, ο επιβλέπων γιατρός θα αναπροσαρμόσει τη δόση σας ή θα προσθέσει συμπληρωματικές θεραπείες στο πλάνο σας.

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορεί η LDL να μειωθεί μέσα στην πρώτη εβδομάδα με τις στατίνες;

Οι βιολογικές αλλαγές ξεκινούν μέσα σε λίγες ημέρες, αλλά οι εξετάσεις αίματος συνήθως δεν δείχνουν σημαντική μείωση της LDL μέχρι τουλάχιστον 2 εβδομάδες.

Οι στατίνες συνεχίζουν να μειώνουν την LDL επ' αόριστον;

Όχι. Η LDL συνήθως φτάνει σε σταθερό επίπεδο περίπου 4-6 εβδομάδες και παραμένει εκεί για όσο διάστημα συνεχίζεται η θεραπεία.

Είναι δυνατόν η LDL να αυξηθεί ξανά κατά τη διάρκεια της λήψης στατινών;

Ναι, εάν παραλειφθούν δόσεις, η διατροφή αλλάξει σημαντικά ή κάποια άλλη ιατρική πάθηση επηρεάσει τον μεταβολισμό της χοληστερόλης.

Πρέπει οι στατίνες να λαμβάνονται σε μια συγκεκριμένη ώρα της ημέρας για να δράσουν πιο γρήγορα;

Ο χρονισμός λήψης δεν αλλάζει την ταχύτητα με την οποία μειώνεται συνολικά η LDL, αν και ορισμένες στατίνες λαμβάνονται παραδοσιακά το βράδυ για βέλτιστο αποτέλεσμα.

Εάν η LDL μειωθεί γρήγορα, μπορούν να διακοπούν οι στατίνες;

Όχι. Τα οφέλη εξαρτώνται από τη συνεχή/συνεπή λήψη. Η διακοπή των στατινών επιτρέπει στην LDL να αυξηθεί ξανά, συχνά εντός λίγων βδομάδων.

Συμπέρασμα

Οι στατίνες αρχίζουν να μειώνουν τη χοληστερόλη LDL εντός 2 έως 4 εβδομάδων, με σχεδόν μέγιστα αποτελέσματα να επιτυγχάνονται σε 4 έως 6 εβδομάδες. Ενώ η χοληστερόλη στο αίμα ανταποκρίνεται σχετικά γρήγορα, η μακροπρόθεσμη καρδιαγγειακή προστασία από τις στατίνες αυξάνεται σε μήνες και χρόνια.

Η συνεπής χρήση, η κατάλληλη δοσολογία και οι τακτικές εξετάσεις παρακολούθησης είναι το κλειδί για την επίτευξη και τη διατήρηση του πλήρους οφέλους τους.

Πηγές:
clevelandclinic.org
mayoclinic.org
nhs.uk
harvard.edu
cdc.gov